U bent hier

Fons blogt... - juni 2011

Overheidsinstellingen moeten nog vaak in de publieke opinie opboksen tegen het oude imago van “De Collega’s”, ook al dateert deze BRT-serie reeds van 1978! Toch zijn de meeste overheidsorganisaties inmiddels grondig veranderd en kunnen ze op vele punten de vergelijking met privé-organisaties qua efficiëntie en effectiviteit, HR-aanpak en opleiding en stakeholdersbetrokkenheid aan. Ik pik er slechts twee voorbeelden uit: de Federale Overheidsdienst Sociale Zaken die evolueert van een gesloten, bureaucratisch ministerie naar een open, moderne iPad-organisatie én het Agentschap Ruimte & Erfgoed dat de doorstoot maakte naar een flexibele, waardengedreven en slagkrachtige organisatie.

In dit rijtje past zeker ook VDAB. Ik schets vijf recente initiatieven die tot doel hebben het innovatie- en creativiteitsvermogen van deze organisatie te vergroten. Deze initiatieven kosten bovendien niets, wat mooi meegenomen is in budgettaire moeilijke tijden. Ze brengen integendeel op… in termen van betrokkenheid, wendbaarheid, leiderschapsontwikkeling en betere dienstverlening. Je kan je hierdoor laten inspireren zoals wij ook elders maar ook en vooral in de eigen organisatie zelf inspiratie hebben gezocht én gevonden.

Talententool
Het is niet evident om in een grote organisatie verborgen competenties en talenten te identificeren. Medewerkers moeten beschikken over een instrument om hun talenten zelf zichtbaar te maken binnen de organisatie en actief te gebruiken – in het bijzonder de talenten die buiten de standaardcompetenties vallen waarop ze professioneel worden geëvalueerd. Zo krijgen ze de kans hun takenpakket te verruimen, te verdiepen, om zich te ontwikkelen. Dat resulteert in een hogere klantentevredenheid en minder personeelsverloop. Bovendien doet VDAB regelmatig een beroep op collega’s die willen meewerken als moderator, fotograaf, model, cursusontwikkelaar, lesgever, etc.

De Talententool wil dan ook vraag en aanbod binnen VDAB bij elkaar brengen. Het is een op maat gemaakte virtuele talentendatabank op intranet die gevoed wordt door de medewerkers. Wie op zoek is naar een specifiek talentprofiel, kan via de Talententool een zoekertje plaatsen. De Talententool kent 1.880 gebruikers, waarvan er 386 actief gebruik maken van het instrument door het kenbaar maken van hun talenten. In totaal zijn er 3.097 talenten terug te vinden in de talentendatabank.

VONK-spiegel
De VONK-spiegel is een divers samengestelde groep van medewerkers die het Directiecomité van VDAB een spiegel voorhouden en vanuit hun talenten hun mening geven over de wijze waarop het Directiecomité invulling verleent aan de strategische koerswijzing van VDAB (‘VONK’= “VDAB Op Nieuwe Koers 2015”, de strategische langetermijnvisie). Aldus krijgen de leden van de VONK-spiegel de kans om over een specifiek thema ervaring op doen in beleidsvoorbereiding, besluitvorming en beleidsuitvoering. Het Directiecomité zelf kan leren uit de innovatieve benadering van de medewerkers, krijgt feedback van de werkvloer en doet nieuwe ideeën op. Ten slotte moet de VONK-spiegel bijdragen tot de innovatieve en coachende cultuur van VDAB.

Creacoaches
Creacoaching helpt medewerkers oplossingen te bedenken outside-the-box door middel van inspirerende oefeningen. Het hoofddoel bestaat erin medewerkers kennis te laten maken met creatief denken en het regelmatig toepassen tijdens hun vergaderingen. Goede ‘creasessies’ duren 1 of 2 dagen.

Creacoaches worden vooral ingezet:
- bij projecten met voldoende manoeuvreerruimte (om frustraties van de deelnemers te vermijden),
- bij concrete opdrachten (hoe vager de initiële opdracht, hoe vager het eindresultaat); pas als de techniek goed ingeburgerd is, kunnen omslachtiger projecten naar een hoger niveau getild worden door middel van een creasessie.

Creacoaching is geen voltijdse activiteit, noch een afzonderlijke functie. Het is een rol die personeelsleden kunnen vervullen naar aanleiding van een specifieke vraag voor een vergadering of een reeks vergaderingen over een bepaald onderwerp. De 14 creacoaches van VDAB kregen een opleiding van het Centrum voor Ontwikkeling van Creatief Denken. Op een jaar tijd gaven zij 65 creasessies.

(H)echt.er!
De netwerkbijeenkomsten van (H)echt.er! hebben de bedoeling betrokken medewerkers met ambitie hefbomen te geven om hun eigen loopbaan bij VDAB (beter) in handen te nemen. De manier van samenkomen is uniek: het netwerk wordt hechter door elkaar regelmatig te ontmoeten en op een authentieke wijze elkaar, maar vooral ook zichzelf, een spiegel voor te houden. Elke interactieve bijeenkomst gaat over een bepaald thema: hoe combineer ik leiderschap en privéleven, wat geeft mij energie in mijn loopbaan, wat zijn de do’s en don’ts van netwerken en hoe kan ik geweldloos communiceren?

In de keuze van de rolmodellen in het (H)echt.er!-filmpje en in de keuze van de sprekers wordt gemikt op vrouwen die een expertfunctie hebben uitgebouwd en/of die kiezen om zich horizontaal in VDAB te bewegen. De virtuele variant van het netwerk op Facebook biedt deelnemers de kans om dieper te graven naar de thema's die in de netwerksessies aan bod kwamen.

C-MOL®
VDAB heeft een eigen leiderschapsmodel ontwikkeld (C-MOL®), dat toegespitst is op de verschillende rollen die een leidinggevende dient te beheersen om de veranderingstrajecten binnen de organisatie de baas te kunnen. Meer specifiek zijn in het model de rol van ‘Manager’, ‘Ondernemer’ en ‘Leider’ gedefinieerd. De ‘Coachende vaardigheden’ fungeren als rode draad en verwijzen naar de manier waarop VDAB als openbare dienstverlener de verschillende rollen wil invullen. Op basis van het leiderschapsmodel C-MOL® werd een opleidingsprogramma uitgewerkt dat in eerste instantie nieuwe leidinggevenden wil stimuleren tot inspirerend leiderschap. Het moet hen helpen om hun ontwikkelpad te vertalen naar een persoonlijk ontwikkelplan en hen een veilige omgeving bieden waarin ze de kans krijgen om te oefenen, te ontwikkelen en te groeien. Binnen het programma werden zeven hefbomen gedefinieerd die leidinggevenden kunnen ondersteunen tijdens hun groeipad: “Ken jezelf”; “Kijken naar mensen, hun passies en talenten”; “Mijn groep, een team!”; “Coachende vaardigheden”; “Managen vanuit visie”; “Geef innovatie een kans” en “Professioneel netwerken en samenwerken”.

Als VDAB spelen we zoals andere publieke organisaties niet meer mee in de oude film “De collega’s maken de brug” die doordesemt is van een bureaucratische, hiërarchische organisatie, vastgeroeste jobs, totaal afwezige klanten(perspectieven), een 9 tot 5-cultuur en werk als brug tussen twee weekends. We willen wel een brug maken naar innovatie, creativiteit, stakeholdersbetrokkenheid en talentmanagement.

Gepost op 21 juni 2011

Wie al eens op vakantie is gegaan naar het zuiden van Frankrijk of zo’n vakantie plant -al dan niet met caravan-, kent de zwarte weekends op de Franse autosnelwegen, die hun naam nog nauwelijks eer aan doen. Gelukkig is er voor deze reizigers de Bison Futé die je gidst langs alternatieve wegen, al dan niet nog door Napoleon himself geplaveid. De papieren of virtuele Bison Futé-gids behoedt menig Frankrijkreiziger voor lange files en uren van inertie, meestal in de blakende zon met schreeuwende, onrustige of wenende (klein)kinderen op de achterbank. Deze gids bezorgt ons integendeel comfort, zodat we hen minder lang moeten kalmeren met allerlei nummerplaatspelletjes, populaire liedjes of straffe sprookjes. De Bison Futé -mijn Hollandse campingbuur sprak over de Bizon Fuut- zorgt ervoor dat de reizigers zo snel en veilig mogelijk op de eindbestemming geraken… en dat is dus niet (noodzakelijk) via de autosnelweg.

Deze beeldspraak geldt ook voor de arbeidsmarkt en het arbeidsmarktbeleid. In het activeringsbeleid is immers de 'kortste weg naar duurzaam werk' de richtingaanwijzer. De middelen worden zo ingezet dat het traject van werkzoekenden zo snel mogelijk kan worden doorlopen en uitmonden in een job.

Criticasters van het activeringsbeleid vertalen dit uitgangspunt als de manifeste wil van beleid én arbeidsmarktintermediairen zoals VDAB, om 'alle werkzoekenden via de A1 op de snelweg naar werk' te zetten. Deze karikatuur doet de veelzijdigheid van het Vlaams activeringsbeleid onrecht aan en stemt niet overeen met de realiteit. Dit beleid stoelt immers op maatwerk, op een aanpak-op-maat van elke werkzoekende, waardoor het traject, de reisduur en de tussenstops kunnen verschillen in functie van de individuele positie, mogelijkheden en behoeftes van elke werkzoekende. En ook al zijn er hier zeker verbetermarges, de richting is klaar en helder.

Zo vormt beroepsopleiding elk jaar voor tienduizenden werkzoekenden een verplichte omleiding op de weg naar werk. Met de toenemende kwalificatie-mismatch verbonden aan de transformatie van ons economisch bestel en het groeiend aantal knelpuntvacatures, is een brede opleidingslaan mét verlichting de beste weg naar werk. De Bison Futé van de arbeidsmarkt zal de werkzoekende in deze zin gidsen en hem duiden dat de omleiding via opleiding de kortste weg naar een job is.

Voor andere werkzoekenden is een landweg uitgestippeld met overnachtingen in de Gite d’Etape van de Sociale Economie, om hun in functie van hun mogelijkheden zo snel mogelijk op de autostrade naar werk in de reguliere economie te doen belanden. Bij nog andere werkzoekenden zijn we nog aan de weg aan het bouwen, wandelen we vandaag op een padje dat we zelf moeten banen met enkel een kompas in de hand en/of een ervaren gids aan de hand. We kennen de reisbestemming 'werk' maar stuiten soms op wegobstakels zodat we moeten terugkeren, van de initiële weg wegdwalen en opnieuw beginnen. Soms moeten we op een bijkomende lokale gids beroep doen. Denken we maar aan de activeringstrajecten van werkzoekenden-in-armoede of aan werkzoekenden met sociaal-psychische, zware medische, psychiatrische of verslavingsproblemen. Maar ook voor hen zoeken we de snelst mogelijke weg.

Het feit dat we gelijktijdig in de verschillende wegen investeren om méér mensen aan het werk te krijgen, is het beste bewijs dat we een gedifferentieerd zicht hebben op 'wat de kortste weg naar werk' is. Onze arbeidsmarkt-GPS geeft niet alleen de A1 aan als kortste weg. Onze Bison Futé van het activeringsbeleid geeft meerdere routes aan.

Gepost op 16 juni 2011