U bent hier

Knelpuntberoep: ‘Leider’ (M/V/X)

© Bart Dewaele

 

In zijn recente afscheidsinterviews drukte mijn flamboyante federale collega Frank Van Massenhove, topman Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid, zijn teleurstelling uit over het falen van de politiek én het sociaal overleg. Hij verwees daarbij herhaaldelijk naar de ‘drama-democratie’, een begrip van socioloog Marc Elchardus om een bestel te benoemen dat enkel maar in beweging schiet als het op het punt staat van de klif te storten. Het gebrek aan visie en langetermijndenken wordt hierin aan de kaak gesteld. Met deze kritiek staat Van Massenhoven niet alleen. Het volstaat om de columns te lezen van  opiniemakers zoals Ive Marx, Marc De Vos, Stijn Baert, Rik Van Cauwelaert, Guy Tegenbos, Jan Denys e.a. Ze zijn dan ook niet verbaasd dat België in de internationale rankings niet erg hoog scoort en soms zelfs kostbaar terrein verliet. De recente studie van het Itinera Institute ‘What is at stake in the 2019 elections?’ is ter zake veelzeggend.

Niet verwonderlijk dat er meer en meer stemmen opgaan om ook in Vlaanderen een soort Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid à la Nederland op te richten. Zo’n Raad moet beleidsmakers faciliteren in het maken van de juiste maatschappelijke keuzes voor de toekomst. Hoe zeer ik dit initiatief ook verwelkom, dergelijke ‘Toekomst-Raad’ zal pas echt impact hebben indien we meer leiderschap krijgen in de politiek én het sociaal overleg. Want daar knelt het schoentje. We missen ‘leiderschap’. Een holistische, verbindende en strategische visie is vér zoek. We hebben nood aan politici en sociale partners die de moed opbrengen om een langetermijnstrategie uit te werken en hun achterban te inspireren met hun visie. Vandaag overheerst een zuivere technocratische managementlogica op alle niveaus: kortetermijnobjectieven, beheer van processen, registratiewoede, formalisering en bureaucratisering, kleine incrementele verbeteringen en optimalisatie-oefeningen… Terwijl de wereld snel verandert en ons confronteert met disruptieve uitdagingen die te maken hebben met digitalisering, robotisering, vergrijzing, klimaatverandering en globalisering…

De VUCA-wereld vertalen in beheerprocessen vanuit een kortetermijnperspectief is verloren moeite en energie. We hebben uiterst deskundige academici en inhoudelijke experten die onderbouwde future-proof scenario’s en beleidskaders kunnen uitwerken op vlak van arbeidsmarktbeleid, klimaatverandering, onderwijs, mobiliteit, sociale zekerheid, ruimtelijk beleid etc… Maar de moed, het leiderschap ontbreekt om doorbraken te formuleren en mensen hiervan te overtuigen. We moeten dus dringend op zoek naar Captains of Society… Managers kunnen vervangen worden door robots, leiders niet!

Reageer