U bent hier

Nieuwe vaardigheden, oude krampen

Onze samenleving en dus ook onze economie en arbeidsmarkt staan voor een reusachtige transformatie. Door de digitalisering, robotisering en technologische veranderingen zal meer en meer mensenwerk door machines gebeuren. Maar zal ook elke job in de toekomst van inhoud verschillen. “Werk” zal veranderen, te meer omdat deze ontwikkelingen ook gepaard gaan met (deels) nieuwe economische segmenten die ontstaan zoals de deeleconomie, de kringloopeconomie en de zorgeconomie. Daarom moeten we de werknemers van morgen beter voorbereiden op deze VUCA-omgeving en hen de 21ste eeuwse vaardigheden bijbrengen die hen beter gewapend maken om met deze constante en grondige veranderingen om te gaan.

Het Nederlandse Kennisnet heeft een interessant competentiemodel uitgewerkt om ervoor te zorgen dat het onderwijs inzet op die nieuwe vaardigheden zoals computational thinking, kritisch denken, informatievaardigheden, probleemoplossend denken, communicatief en connecterend vermogen, mediawijsheid, zelfsturing, samenwerkingszin,... Die vaardigheden zullen het DNA van de werknemer van de toekomst uitmaken… Die vaardigheden zijn nodig voor de jongeren van nu die regelmatig hun job zullen zien veranderen en van carrière zullen switchen, die langer moeten werken dan de vorige generaties…

De vraag stelt zich of onze “sociale“ infrastructuur ook klaar staat om deze transformatie te ondersteunen en faciliteren… Ik vrees van niet… helaas! De beleidsmaatregelen van de diverse overheden, de afspraken tussen de sociale partners en onze cultuur rond ‘werk’ zijn niet VUCA-proof. Ze zitten vastgeplakt aan oude paradigma’s en systeemantwoorden die de voorbije eeuw performant waren maar meer en meer hun betekenis verliezen. Zo moeten we ons afvragen of onze sociale dialoog-infrastructuur met tientallen paritaire comités, sectorinstellingen en opleidingsfondsen, die samenhangen met het beeld van een Tayloristisch georganiseerde arbeidsmarkt, niet achterhaald en moet ingeruild worden voor het beeld van een arbeidsmarkt die meer wendbaarheid, dynamiek en transitionaliteit vraagt… Zo ook moeten we ons afvragen of ons onderwijs-en opleidingsbeleid op alle niveaus al gericht is op het bijbrengen van de 21ste eeuwse vaardigheden of nog werkt met leerdoelstellingen en eindtermen van de vorige eeuw… Of dringt de vraag zich op of ons arbeidsrecht en sociale zekerheidssysteem al geënt zijn op het paradigma van loopbaanzekerheid of nog vastklampen aan jobzekerheid… En of loopbaanbeleid het kloppend hart is van elk HR-beleid zoals Prof. Ans De Vos stelt of vertrekt ons HR nog altijd vooral van een formalistisch, top down klassiek personeelsbeheer? Waarom zijn nog heel wat voorzieningen, maatregelen en praktijken “doelgroepgebonden” en komt dit de diversiteit van talenteninzet niet ten goede? Hoe zit het met het introduceren van een nieuwe leercultuur die steunt op gedeelde verantwoordelijkheid van alle betrokken actoren en die niemand uitsluit? Kunnen we de overstap maken van een hoofdzakelijk schools leermodel naar een gemengd leren en werken model?

Als je deze en andere gelijkaardige vragen stelt, zie je helaas te veel krampachtige reacties die leiden naar collectieve en individuele krimpscenario’s. Vasthouden aan wat was, zal ons niet doen groeien! Tijd om ons te smijten  op de VUCA-uitdagingen met ons palet aan 21ste eeuwse vaardigheden.

Reacties

Een heel uitdagend artikel met de vinger op de wonde. Is hoe we ons organiseren op de arbeidsmarkt, wat we doen in HR beleid en waarom we dit allemaal doen nog wel aangepast aan de VUCA wereld. Toch heb ik niet de neiging om alles op de schop te gooien. Uiteindelijk groeit en bloeit er veel op het veld. Toegegeven, het is soms goed zoeken, het kan allemaal nog beter en nog sneller. Maar als je goed kijkt... Een klein voorbeeldje. Als je spreekt over nieuwe vaardigheden, is het misschien niet het onderwijs dat structureel moet aanpassen, wat een boeiend debat is en waar misschien best wel wat kan gebeuren, maar ook de manier waarop we in een recrutering naar competenties kijken. Samen met Levanto, jou eigen VDAB, hebben we een recruteringsproces bij wijze van try out eens gegoten in een spel. Niet de vorm van het spel is van belang, wel wat er onderliggend wordt geobserveerd en dat zijn net de dingen die jij noemt: samenwerking, oplossend vermogen, communicatie... Ik zou jou uren kunnen vertellen waarom net Levanto een goede keuze was, wat zo sterk en verassend was aan de studenten bij de VDAB, de sterke mensen die ik ontmoet heb bij de VDAB.... De echte helden en mooie initiatieven bestaan, ook dankzij al die mooie structuren waar mensen de kansen krijgen om eens iets te proberen. Maar één voorbeeldje van de vele die ik zelf zou kunnen noemen https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:6238358534254399488/ Dus ja, ik kan je volgen in jou redenering, maar ik nodig veel mensen eens uit om voorbeelden te sturen van wat er al allemaal reeds beweegt. Ik denk dat we allemaal verbaasd zouden zijn. Groeten en blijf ons gerust uitdagen.

Reageer