U bent hier

Manager Steven - oktober 2013

Een Japanner deed me onlangs het begrip ‘Amae’ uit de doeken. Nu ik net vader geworden ben, begrijp ik dit begrip beter.

Amae stamt af van het Japanse woord ‘Amai’ wat zowel lief als zoet betekent. Je kan het vergelijken met de onvoorwaardelijke en koesterende liefde die de mama voor haar krijsende baby toont en omgekeerd: de vredige afhankelijkheid die ze terugkrijgt van haar ukkepuk.

Bij ons bestaat die moederliefde vooral als we jong zijn. Hoe ouder we worden, hoe meer we naar onafhankelijkheid gestuwd worden. In Japan echter blijft die zoete en lieve afhankelijkheid doorheen het hele leven. En niet alleen binnen de familiekring, maar ook op school en op het werk.

Ik zie dat kinderlijke gedrag duidelijk bij ons op de werkvloer. Mijn Japanse bazen hebben favoriete kinderen die ze door dik en dun verdedigen. Ze sleuren hen mee naar de top, ook al zijn ze niet bekwaam of bij de pinken. Hierdoor hebben hun ‘poulains’ een grote kans om het te maken.

Maar tegelijk kafferen die Japanse bazen hun favorieten uit voor om het even wat en gebruiken hen als hun slaafje wanneer het hen uitkomt. De jongere goden slikken dit zonder enig verpinken. Ze buigen nederig het hoofd, dragen de boekentas van het baasje en gaan tot midden in de nacht op stap met hun dronken superieur. Loyaal tot in de kist! En vooral: voor wat, hoort wat.

Dankzij Amae kan een Japanse baas zijn zwakheden tonen zonder dat hij hierop afgerekend wordt. Als hij in een zatte bui in een ‘hostessen-bar’ de grootste onzin uitkraamt, zijn z’n adepten dit ’s morgens vergeten en behoeden ze hem voor zijn afgang. Hij lijdt geen gezichtsverlies en kan rustig zijn imperium verder uitbouwen zonder dat er aan de poten van zijn stoel wordt gezaagd. De getuigen houden zich op de vlakte. Ze vormen getto’s van ommuurde gevoelens om zichzelf te beschermen.

Amae is een van de grote redenen waarom ik als westerling niet anders kan dan argwaan en wantrouwen voelen in een Japanse werkrelatie. Ik heb namelijk nog nooit zo’n relatie zien groeien tussen een Japanse baas en een niet-Japanner. Japanse bazen kunnen dat blinde vertrouwen niet opbrengen voor een westerling. Waarschijnlijk durven ze dat risico niet nemen.

Dat is jammer want voor mij is vertrouwen onmisbaar in een werkcontext. Goede werkgevers zijn niet zelden bedrijven waar een kind een kind kan zijn.

Gepost op 16 oktober 2013