U bent hier

VDAB-medewerkster Liesbeth - februari 2017

Mijn laatste dag in Kenia zat vol verrassingen. Het begon met goed nieuws over het gezondheidscentrum, gelegen net naast de naaischool: dat wordt eindelijk in gebruik genomen!

Twee jaar geleden al begonnen we met de bouw van dit centrum. Dat werd een hele uitdaging want alles gebeurde in samenwerking met de overheid, en dat liep niet van een leien dakje. Toen het gebouw klaar was, besliste de overheid dat er een materniteit bij moest. En dan nog aparte toiletten. En eenmaal dat achter de rug, wou de aannemer niet meer langskomen voor de laatste afwerking. Er kwam maar geen einde aan!

Nadien stond het afgewerkte gebouw een jaar leeg omdat er geen medisch personeel was. Het enige wat we konden doen was wachten, wachten en wachten. En kijk... Bijna hadden we de hoop opgegeven en daar arriveerden opeens dokter Sammy met zijn team van twee verpleegsters en vijf vrijwilligers. Toch was het wachten nog niet voorbij. De aannemer moest de sleutels nog komen afgeven, want niemand anders kon de deuren openen. En er moest nieuw meubilair en medisch materiaal geleverd worden, zoals behandeltafels, rolstoelen en ligbedden.

Maar nu lijkt het er dus op dat het gezondheidscentrum en de materniteit volgende week écht in gebruik worden genomen. Jammer dat Eddy, de grote bezieler van het project, al met de ploeg naar huis is. Een reden temeer om snel terug te komen, Eddy!

En dan was er nog het lieve meisje waarover ik het onlangs had. Ze wou zo graag naar school, maar had het geld er niet voor. Haar inschrijving is ondertussen in orde, en het schooluniform maakten we zelf, bij Annick's Boutique. We maakten er trouwens ook een voor haar broertje. Alweer een goede daad vervuld!

Vrijdagmiddag nam ik afscheid van leerkracht Mwajuma. Ze beloofde met tranen in haar ogen wakker te blijven totdat ik een bericht stuurde om te zeggen dat ik veilig thuis was gekomen. Zo lief! Ik weet dat ze zoiets niet zomaar zei, maar echt meende. Na de middag wandelde ik voor een laatste keer naar het strand. Ik genoot van een heerlijke ijscrème van kokosnoot, kocht wat souvenirs en keuvelde een beetje. De laatste uren voor mijn vertrek, keek ik naar de schitterende sterrenhemel. Een perfecte afsluiter.

 

Mooie liedjes blijven niet duren, luidt het spreekwoord. En inderdaad, het einde van mijn verblijf in Kenia is in zicht. Ik mis het thuisfront, zeker mijn kinderen. En Mijn werk. Afgelopen nacht droomde ik er zelfs over. Ik voel dat het tijd is om terug te keren naar het vertrouwde leven. En toch word ik weemoedig bij het idee dat ik morgennacht weer naar huis vertrek. Waarom? Vraag het aan eender welke Afrikareiziger. Het antwoord: Afrika kruipt onder je huid en laat je nooit meer los.

Het is moeilijk om een precies te zeggen wat me hier zo aantrekt. Het leven buiten staat onmiskenbaar hoog op m'n lijstje. Al drie weken lang ben ik 24 uur per dag in de buitenlucht. Zelfs 's nachts, want de htjes hier hebben geen ramen van glas. Heerlijk toch! Ik hou van buiten zijn, ik hou van de natuurgeluiden en van de lucht, veel zuiverder dan thuis. Ik hou van de muziek van de naburige dorpjes die je hier 's avonds hoort en van de rust van de pikzwarte nacht. 

Ook de warmte en de overvloed aan zon doen deugd. Geen last van spieren en gewrichten, geen last van rug of nek, geen last van welke pijnen dan ook. Dit klimaat is duidelijk beter voor het lichaam dan het onze. Natuurlijk moet je ook wel opletten. Wat je eet, om spijsverteringsproblemen te vermijden. En opletten voor muggenbeten, dat andere gevaar.

Maar het allerbelangrijkste hier zijn de mensen. Ik ben drie weken lang ondergedompeld in een bad van vriendelijkheid, aardigheid, oprechte interesse en dankbaarheid. Ze hebben me een vat vol liefde gegeven waarin ik me nog maandenlang zal wentelen.

Het weekend, met veel rust, slaap en tijd om te lezen, deed me deugd. Ik genoot nog na van de vele belevenissen. Toevallig vond ik een artikel over perfectionisme en de gevolgen ervan op ons lichaam. Het deed me nadenken, en ik kwam tot een schokkend besef. In onze Westerse wereld stellen we erg hoge eisen. Zo hoog dat ze bijna onhaalbaar zijn. Ik realiseerde me dat ik de lat voor mezelf altijd hoog legde. Was dat altijd nodig? Gelukkig heb ik het nooit moeten bekopen met een burnout. Ik kon voor mezelf en mijn gezin altijd een evenwicht bewaren. Dat is niet vanzelfsprekend.

In Afrika liggen de dingen anders. Hier is het polé polé (langzaam, langzaam). Dat is logisch, gezien het warme klimaat. Maar er is meer. Druk, stress en prestatiedrang zijn hier veel minder voelbaar. De nadruk ligt op menselijkheid, vriendelijkheid en er voor elkaar zijn. Dat is zo'n groot verschil met hoe het er bij ons aan toe gaat! Ik ben erg blij dat dat ik nu al voor het zevende jaar op rij naar Kenia kan komen. Het is telkens een confrontatie, maar het heeft me veranderd als mens. Ik ben begripvoller door geworden, zachter en verdraagzamer. En ik denk dat we dat allemaal kunnen gebruiken, zeker wij onze westerse maatschappij.

Gisteren deed ik een praatje met twee Antwerpse meisjes. Ze kwamen enkele dagen geleden toe en verblijven op hetzelfde domein. Een van hen deed als studente verpleeg- en vroedkunde haar stage in Kenia. Nu, enkele jaren later, kwame ze terug om de ziekenhuizen waar ze werkte te bezoeken en om met Keniaanse vriendinnen af te spreken. Eigenlijk wil ze erg graag in Kenia komen wonen, want ze voelt zich hier echt thuis. Haar ouders denken er anders over. het meisje zei me dat ze vaak racistisch reageren. Zo spijtig dat veel mensen de multiculture samenleveing nog steeds niet omarmen.

Het werk in de naaischool is achter de rug. De laatste twee weken vlogen voorbij. Hier en daar slaat de vermoeidheid toe. Het lesgeven is telkens weer een intense ervaring, maar het is ook een hele uitdaging door de tijdsdruk en het warme klimaat. Maar we deden het weer! De meisjes van het tweede jaar werkten hun kleedje op eigen maat af en waren supertrots. De eerstejaars kregen het voor elkaar om een babybroekje te naaien. Ook daar alom glunderende gezichten.

De apotheose volgde afgelopen vrijdag. In de voormiddag organiseerde de school een kleine graduation party voor de meisjes die in december afstudeerden. Er was thee met lekkers bij, er waren enkel speeches en natuurlijk werd er... gedanst! En er was veel dankbaarheid. Wat kunnen deze Keniaanse meisjes vreugde en warmte uitstralen. Het doet zo'n deugd om dat te zien!

Vrijdagmiddag waren we uitgenodigd om te gaan lunchen in een bijscholingscentrum, vlakbij ons verblijf. Recent werden er vier leslokalen gebouwd. Cursisten volgen er ICT-, horeca- of confectie-opleidingen. Tot voor kort werd er nog gezocht naar een bestemming voor het vierde lokaal. Die werd gevonden: een ervaren -intussen gepensioneerde- Belgische kok engageert zich om er twee keer per jaar een bijscholing van drie maanden te geven. De cursus is vergelijkbaar met een VDAB-opleiding voor werknemers. 20 cursisten toonden hun kunnen en kookten voor ons een prima lunch.

's Namiddags was het tijd voor de echte afsluiter: een modeshow, georganiseerd op het domein waar we met de ploeg verblijven. Er was veel volk: alle studenten van de school en de meisjes van naaiatelier Annick's Boutique, en ongeveer 50 gasten. Alles was tip top in orde!

Het resultaat mocht gezien worden. De vier gelegenheidsmannequins stonden beeldig met de jurkjes die ze showden. Gracieuze verschijningen in prachtige kleuren! Na de show noteerden we een flink aantal bestellingen. Daar doen we het voor: het orderboekje is weer voor enkele weken gevuld, de dames hebben weer garantie op een inkomen.

Laat op de avond hielden we lange gesprekken als afsluiting van het project. Zaterdagochtend vertrok de ploeg terug naar het koude en besneeuwde België. Ik blijf nog enkele dagen hier. Ik help mee met het afwerken van orders en ga nog wat lesgeven.Mijn plan voor het weekend? Dubbel genieten van de staalblauwe lucht en de heerlijke zon!

We hebben in Kenia weer stenen verlegd en het resultaat is zichtbaar. Dinsdagochtend bezochten we de Mvindeni-school. We brachten hen het goede nieuws dat de school een eigen waterput krijgt. De directeur was bijzonder blij en liet ons het gastenboek tekenen, een officiëel gebaar van erkenning. Ook voor het meisje dat ik graag naar school wil laten gaan is een oplossing in de maak. De thuissituatie wordt bekeken -ze heeft nog een broertje- en we gaan proberen om hen samen naar het eerste leerjaar te laten gaan.

Na al het harde werk is er ook tijd voor ontspanning. 's Avonds wandelden we naar een plaatselijk cafeetje. Stel je er niet teveel bij voor: het was een simpele hut en er stonden enkele dansers paraat. Ze gaven ons een korte show. Na een halfuurtje werden we natuurlijk uitgenodigd om mee te doen. Heerlijk ritme, leuke djembe-muziek, fijne ambiance en prachtige mensen. Terwijl we dansten installeerden ze buiten aan de hut een tv om een voetbalwedstrijd te volgen. Via satelliet dringt ook hier in het verre Ukunda de buitenwereld door. Toen het nieuws van zeven uur begon stond er in een mum van tijd een grote groep kinderen voor het scherm. Het was een erg uitbundige afsluiting van de dag, lachend wandelden we terug naar ons verblijf. Alweer een ervaring rijker!

De volgende dag startten we met de bouw van de keuken en eetzaal aan de school. Om plaats te maken haalden de mannen een flinke kokospalm neer. Op de boerderij werd een hok voor twintig kippen afgewerkt. We discussiëerden hoe we de kippen tot hier kunnen krijgen. Zonder dozen of manden, rechstreeks in de koffer van een auto, dat is niet zo simpel. Iemand kwam op het idee om de kippen te hypnotiseren. Hilariteit alom, zeker toen iemand er een youtube-filmpje bijhaalde om te tonen dat het écht kan, kippenhypnose. Ik ben benieuwd hoe dat morgen afloopt.

Na het rustgevende weekend vlogen we er maandag meteen in. De ploeg verspreidde zich over de school, het atelier en de boerderij. Er stond weer veel op het programma.

In de school ging het niet zo vlot. Er heerste een drukte van jewelste. De leerlingen konden zich niet concentreren. Blijkbaar moesten ze om de beurt bij leerkracht Mwajuma komen, waar ze een flinke uitbrander kregen. We begrepen dat sommige meisjes de afgesproken regels niet hadden gevolgd en daarvoor op het matje werden geroepen.

Het is in de school geen gemakkelijke situatie. Minstens acht meisjes slapen in kleine hutjes op amper 100 meter van de school. Buiten een heel eenvoudig bed is er niets voorzien en er valt niets te beleven. Probeer dan maar eens een zinvol tijdverdrijf te vinden... Mwujama probeert er wel wat aan te doen: zaterdag trok ze met een groepje studenten met de bus naar Mombassa. In de voormiddag bezochten ze een historisch monument en in de namiddag was er tijd om te zwemmen in de oceaan. Het werd een erg leuke dag.

Ondertussen verwerft de school meer en meer bekendheid in de regio. De meisjes komen steeds van verder om les te volgen. Dat betekent ook dat ze 's avonds en in het weekend niet terug naar huis kunnen en voor het logement op elkaar zijn aangewezen. Dat zette Eddy aan het denken: hij broedt op nieuwe plannen en denkt aan de bouw van een keukentje, een eetzaal en een kleine verblijfsruimte naast de school. Volgend jaar ziet het er hier beslist weer anders uit.

Vorige nacht sliep ik onrustig. Vermoedelijk door de medicijnen die ik neem om geen malaria te krijgen, maar ook door dat lieve meisje waarover ik het vorige keer had. Hoewel ze vlakbij de school woont, kan ze toch geen les volgen omdat ze geen geld heeft. Dat blijft door mijn hoofd spoken. De komende dagen ga ik informeren of ik haar financieel kan steunen. Ik kan bijvoorbeeld haar schoolgeld betalen en een uniform kopen. Vermoedelijk gaat het om amper 50 euro op jaarbasis. De grote vraag is of het meisje nog aansluiting kan vinden op de lagere school. Ik schat haar 10 jaar. Volgens mij is ze nog nooit naar school gewest en kan ze niet lezen, schrijven of rekenen. Hoe begin je daar dan aan? Moet ze dan naar het eerste leerjaar? Ik ben benieuwd welke oplossing ik voor haar kan vinden. 

Er is geen ontkomen aan. Tijdens ons verblijf hier worden we verschillende keren per dag bij de keel gegrepen door schrijnende toestanden. Afgelopen vrijdag wandelde een groepje kinderen voorbij onze school. Ik schat dat ze tussen vijf en tien jaar waren. Ze zongen spontaan het liedje dat we hen vorig jaar leerden. Het oudste meisje keek me smekend aan. In vloeiend Engels vroeg ze: "Alstublieft... Geef me een schooluniform zodat ik naar school kan gaan?" Mijn hart brak. Ik moest haar zeggen dat het niet kon. "Geef me dan een beetje geld voor de school?", vervolgde ze. Ook dat moest ik spijtig genoeg weigeren, net zoals "Alstublieft, kan je dan schoenen voor mij kopen?".

Hoe hard is de wereld voor dat lieve, mooie meisje? Ze krijgt niet eens de kans om naar school te gaan, hoewel ze er vlak naast woont. Ik kan je garanderen: zoiets doet pijn. Drijvende kracht Eddy ging in de namiddag samen met Mohammed van het plaatselijke Rode Kruis nieuwe projecten bezoeken voor waterputboringen. Ook hij zag harde taferelen. Hoe moet je kiezen tussen een school van 435 middelbare schoolstudenten en een landbouwproject, allebei zonder water? Hoe kan je weerstaan aan de smeekbede van kinderen op zoek naar voedsel en centen voor de school?

Zoveel onmacht maakt ons stil. Vooral Inge en David, die voor de eerste deelnemen aan 'Annick for Kenya', zijn zwaar aangeslagen. Niet dat wij, de ervaren ploeg, zo gehard zijn. Wel hebben we ermee leren omgaan dat we niet alle noden kunnen lenigen.

Ondertussen werken we hard door aan ons eigen project in de naaischool. De mannen leggen onder coördinatie van Hasn een terrasje aan, buiten de school. In de klas en het atelier is het een bedrijvigheid van jewelste. De modeshow van volgende week is in volle voorbereiding!

Af en toe is er ook wat ontspanning: dit weekend gingen Ann, Inge en David twee dagen op safari. Ze kwamen terug met veel verhalen en nog meer foto's. De rest van de ploeg genoot van een rustig dagje met een wandeling in de buurt en wat luieren aan het zwembad. Zo laadden we ons op voor de volgende intense werkweek.

Om de twee dagen schrijf ik 's avonds een kort verslag over wat we hier als ploeg beleven. Het is telkens weer een rustmoment waarop ik de afgelopen dagen, avonden en nachten kan overlopen. Wat deden we, wat ontroerde ons, waarmee lachten we, wat maakte ons boos, waarvan schrokken we? Het leven hier zit vol onverwachte momenten. Het ene al emotioneler dan het andere.

Ann en ik begeleidden de voorbije dagen de voorbereidingen voor de modeshow. Ons ploegje schiet goed op en Annick's Boutique -het atelier verbonden aan de naaischool- draait op volle toeren. Dit jaar hebben we alles beter onder controle dan vorig jaar, omdat we thuis al voorbereidend werk deden. Dat scheelt een pak stress. Toch loopt niet alles op wieltjes. Zo kregen we de naaimachines maar moeilijk aan de praat. Gisteren sleutelde Hans, onze technicus van dienst, er uren aan. Soms met succes, soms tevergeefs. De machine met vijf draden kreeg hij echt niet hersteld. Een gespecialiseerde technieker vind je hier niet, dus moet de machine helemaal naar Nairobi. Dat is 800 km verderop. En dan weten we nog niet zeker of we de machine binnen enkele maanden hersteld terugkrijgen... Gelukkig worden de meisjes in de klas dag na dag losser en enthousiaster. Ze giechelen en maken grappen in een steeds hoger tempo.

Eddy bezocht de voorbije dagen, samen met een delegatie, enkele scholen die leerboeken en didactisch materiaal krijgen van Sunshine4kids, een Belgisch project bezield door Pascale en Philip. Niet minder dan 18 lagere scholen voorzien ze van leermateriaal. Vandaag verwelkomden ze vijf bachelors van de lerarenopleiding. Zij komen hier drie maanden stage lopen in verschillende scholen.

Deze namiddag besloten mijn zoon Sander en ik dat we een halve dag rust hadden verdiend. We gingen even bekomen aan de rand van het zwembad en in het strandcafé. Daar ontmoetten we vier enthousiaste jonge Keniaanse dames. Een van hen legde opeens haar pasgeboren baby in mijn armen. Dat was een heerlijk moment en we hadden een geanimeerd gesprek. Toen zei ze dat de papa was overleden. Ik voelde me toch wat vreemd toen ze voorstelde dat ik het kindje mocht houden. Meende ze dat nu, of was het grappend bedoeld? De kansen voor een alleenstaande moeder op de huwelijksmarkt zijn hier bijzonder klein. Allicht was haar voorstel dus gemeend.

De rest van de groep kwam 's avonds, op de terugweg van de school, een wel erg vreemd konvooi tegen: 100 prachtige auto's met geblindeerde ruiten. Iedereen moest van de weg af. Het was de Keniaanse president die met veel vertoon door de straten van het dorpje Ukunda reed. In augustus zijn het verkiezingen, en de campagne is blijkbaar begonnen. Het konvooi vormde een groot contrast met de povere straten, hutjes en stalletjes...