U bent hier

“Armoede is bij werknemers niet altijd van hun gezicht af te lezen”

Heleen Dom
Heleen Dom

Het Netwerk tegen Armoede heeft een traject ontwikkeld dat bedrijven begeleidt bij armoedebestrijding. Heleen Dom werkt voor het Netwerk als consultant duurzame tewerkstelling. Haar collega Cindy Van Geldorp is ervaringsexpert in armoede en sociale uitsluiting.

VDAB's Work out Room ging in gesprek met hen over dit veelbelovende en maatschappelijk innovatieve project. Je kunt Heleen en Cindy ook live ontmoeten in Koffie met de Toekomst op 21 oktober. 

Waarom geeft het Netwerk tegen Armoede consulting aan bedrijven?

Cindy Van Geldorp: "We vinden duurzame tewerkstelling erg belangrijk. De tewerkstelling van mensen in armoede loopt vaak door allerlei omstandigheden snel stuk. Dat noemen wij het draaideureffect. Op termijn heeft dat ook voor werkgevers negatieve gevolgen. Door de economische nasleep van de coronacrisis zal de armoede in onze maatschappij wellicht nog toenemen. We vinden het daarom belangrijk dat bedrijven weten hoe ze de signalen op tijd kunnen herkennen en hoe ze ermee moeten omgaan."

Wat doen jullie precies bij bedrijven?

Cindy: "Onze aanpak steunt op drie pijlers. We hebben een gratis signalenkaart met een reeks korte vragen. Op basis daarvan kun je toetsen of er armoede is binnen je bedrijf.

Daarna kunnen bedrijven beslissen om een armoedesensitiveitscan uit te voeren. Dat is een audit om in kaart te brengen in hoeverre het bedrijf de duurzame tewerkstelling van mensen in armoede eenvoudiger maakt.

De werkpunten behandelen we in workshops op maat rond zeven thema's, gaande van verzuim tot loonbeslag.

Het Netwerk heeft een unieke aanpak. We verzamelen gegevens van duizenden mensen in armoede vanuit onze 59 verenigingen in Vlaanderen en Brussel. Wij zijn van mening dat je als bedrijf geen beleid op maat kunt ontwikkelen zonder de doelgroep zelf erbij te betrekken. Hun inbreng is noodzakelijk om tot duurzame oplossingen te komen. Vergelijk het maar met een architect die een gebouw moet ontwerpen voor mensen met een handicap. Bij zijn ontwerp zal hij vooraf zeker de doelgroep raadplegen."

Waarom moeten bedrijven bewust inzetten op armoedepreventie?

Heleen Dom: "We zien dat bedrijven worstelen met de gevolgen van het draaideureffect. Er gaan immers veel wervings-, ontslag- en opleidingskosten mee gepaard. Bovendien kunnen de kosten van ziekteverzuim en productiviteitsverlies oplopen. Bedrijven hechten ook steeds meer belang aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. Zeker sinds de coronacrisis neemt de aandacht voor de armoedeproblematiek toe. Bij werknemers met inkomensverlies komt de armoede immers om de hoek kijken. Het is belangrijk dat bedrijven daar op de juiste manier op voorbereid zijn."

Cindy: "Duurzaam werk is een van de belangrijkste hefbomen om uit de armoede te komen. Naast het financiële aspect is het cruciaal dat mensen zich goed in hun vel voelen op de werkvloer. Ze zijn dan gemotiveerd en ze zullen minder vaak afwezig zijn. Bovendien is tewerkstelling belangrijk voor hun zelfontplooiing. Mensen in armoede zitten vaak jaren in een sociaal isolement. Duurzaam werk geeft hun de kans om een netwerk op te bouwen."

Welk verschil kan het Netwerk tegen Armoede maken?

Heleen: "Het Netwerk streeft naar een inclusieve maatschappij, waar iedereen zich thuis voelt. We willen vooroordelen bestrijden en structurele drempels wegwerken, zodat mensen in armoede gelijke kansen krijgen op de werkvloer. In België is de armoedeval bijzonder groot. Wanneer je hier in de armoede terechtkomt, is er 70 procent kans dat je er vier jaar later nog steeds in zit. In Denemarken is dat bijvoorbeeld maar 40 procent. Duurzame tewerkstelling leidt bovendien tot minder kinderarmoede. Doordat kinderen kunnen opgroeien in een gezin waar de ouders duurzaam werk hebben, ontstaat er een rimpeleffect op langere termijn."

Hoe zijn jullie op het idee voor dit project gekomen?

Cindy: "We horen in onze armoedeverenigingen veel verhalen van mensen over de drempels die ze ervaren omtrent tewerkstelling. Daarnaast zijn er ook almaar meer bedrijven die laten weten dat ze ondersteuning nodig hebben. Ze krijgen steeds meer te maken met werknemers die een voorschot vragen op hun salaris of afwezig zijn door privéproblemen. Het Netwerk richtte zich aanvankelijk vooral op de politiek, maar we zijn gaan beseffen dat het bedrijfsleven ook een belangrijke bondgenoot kan zijn in de strijd tegen armoede."

Hebben jullie concrete tips voor werkgevers?

Cindy: "Armoede is bij werknemers niet altijd van hun gezicht af te lezen. Juist omdat er zo'n groot stigma op rust, zetten mensen dikwijls een masker op om hun armoede weg te stoppen. Daarom is het van belang voor werkgevers om op tijd signalen op te vangen van werknemers die in armoede leven of een risico lopen om in armoede terecht te komen. Alles begint bij het herkennen van armoede. Onze gratis signalenkaart is daarbij een heel handig werkinstrument, omdat ze een goed beeld geeft van de complexiteit van de problematiek."