U bent hier

Wonen en werken in het buitenland: Kroatië

"De streek waar ik woon is bezaaid met slaperige dorpjes. Als je er rondrijdt krijg je de onbedwingbare behoefte om je auto ergens te parkeren en een wandeling te maken. En ondertussen vriendelijk te knikken naar de dorpelingen." Bart (31 jaar) heeft het over Kroatië, het land dat 50 jaar communisme en 5 jaar oorlog te verduren kreeg.

"Alles in Kroatië ademt geschiedenis uit. Een discussie over de prijsstijging van koffie leidt hier gegarandeerd tot een ruzie over de rol van Kroaten en Serviërs tijdens de Ottomaanse overheersing, eeuwen geleden. Echt waar, je kan het zo gek niet bedenken.

Dat de geschiedenis gevoelig ligt, hoeft niet te verwonderen. De bevolking heeft veel meegemaakt. Tijdens het communistische bewind bijvoorbeeld moesten de mensen absurde bevelen slikken en doen alsof er geen verschillen bestonden tussen de verschillende bevolkingsgroepen (Kroaten, Serviërs, Hongaren,…). Toen Milosevic president werd van Joegoslavië speelde hij die verschillende groepen net tegen elkaar uit. Hij kreeg ze zelfs zover dat ze begonnen te vechten met elkaar. De oorlog was een feit.

De strijd is nu al 7 jaar gestreden, maar de mensen blijven apathisch. Ze weten niet meer van welk hout pijlen te snijden. Ze zwijgen als vermoord over hun verleden en hebben geen energie om toekomstplannen te bedenken…

En zo ben ik hier terechtgekomen. Ik werk namelijk voor een Belgische organisatie, Balkanactie, en hou me samen met mijn collega's bezig met samenlevingsopbouw. Eenvoudiger gezegd: we proberen de mensen weer warm te maken voor hun buren. Buren waar ze vroeger zo bloedig mee gevochten hebben.

We doen dit door lokale organisaties te steunen die de verschillende bevolkingsgroepen aanspreken. Ik denk bijvoorbeeld aan een vrouwengroep die bejaarden uit het dorp Knezevi-Vinogradi helpt te overleven. Dit is een fantastisch initiatief. Veel oude mensen worden aan hun lot overgelaten omdat hun kinderen tijdens de oorlog naar het buitenland zijn gevlucht. Het OCMW heeft hier ook niet veel thuisdiensten.

Zigeuners

We organiseren ook opleidingen en dorpsprojecten voor de Roma, een zigeunervolk dat eeuwenlang gediscrimineerd werd. De Roma hebben haast niks: geen water, nauwelijks elektriciteit, bijna geen onderwijs en geen tewerkstelling. Als je een Roma-nederzetting ziet, waan je je in de derde wereld…

Maar feesten kunnen ze wel. Omdat zij ons als weldoeners beschouwen hebben ze ons een tijd geleden uitgenodigd op een zangwedstrijd. De sfeer in de zaal was al uitbundig vooraleer het zingen begon en iedereen zweette zich te pletter. Gek genoeg kon de band maar 2 melodieën spelen: 'de rappe' en 'den trage'. Toch zei elke zanger vooraleer hij begon te zingen tegen de bandleider welk liedje hij wou zingen. De bandleider sloot dan zijn ogen, stak het hoofd kipgewijs naar voor en lipte de Kroatische variant van "watte?" waarna hij naar eigen goeddunken de snelle of trage melodie inzette.

De zangers lieten het echter niet aan hun hart komen. En zingen konden ze. Met uitzondering van een vrouw. Haar echtgenoot kon niet verhinderen dat ze het podium bestormde en noch de band, noch de presentator slaagde erin haar te doen stoppen. Iedereen lag in een deuk. Uiteindelijk kreeg zij de prijs voor enthousiasme."

 

Elke Duprez, april 2003