U bent hier

Wonen en werken in het buitenland: Zuid-Afrika

"Geen egels en mussen in onze tuin. Wel massa's kleurrijke vogels, kameleons, hagedissen en slangen. De grey velvet monkeys komen dagelijks eens neuzen en lopen met de bananen weg voor ze rijp zijn", aldus François (37). Zuid-Afrika, waar "just now" zowel binnen de minuut, als binnen de dag, het jaar of zelfs nooit kan betekenen.

"Vijftien jaar geleden zette ik voet op Zuid-Afrikaanse bodem om een familiebedrijf te helpen opstarten. Het land ging net door een woelige hervorming : de ANC-regering kwam aan de macht. De beloften die ze tijdens de verkiezingen hadden gemaakt, moesten ze nu in de praktijk omzetten. Dat betekende: een nieuwe arbeidswet, minimumlonen en pensioenfondsen. Verder werden er honderdduizenden stenen huisjes gebouwd. Elektriciteit en water zijn nu in de meeste townships (arme woonwijken) aanwezig. Ook de gezondheidszorg is voor iedereen beschikbaar. Nadeel is dat de kwaliteit van de ziekenzorg daardoor wel is achteruit gegaan. Gevolg: privé-ziekenkassen doen gouden zaken voor wie het zich kan permitteren.

Tuberculose en aids zijn de grootste doodsoorzaken in Zuid-Afrika. De laatste 3 jaar is 12 procent van mijn personeel aan aids gestorven. De begrafenisondernemingen springen als paddestoelen uit de grond. De ene z'n dood, de ander z'n brood kan je in dit geval wel heel letterlijk nemen. Het probleem is dat Zulu's niet geloven in condooms. Zij zweren bij "mutties". Dat zijn geneesmiddelen die zij krijgen van de lokale geneesman. Soms leidt dat tot waanzinnige situaties. Toen de bestuurder van onze bestelwagen op het matje werd geroepen omdat hij op korte tijd 2 ongelukken had veroorzaakt, weet hij dit aan het feit dat iemand hem behekst had door "muttie" op zijn stuur te smeren. Voorts zoeken criminelen regelmatig hun toevlucht tot een speciaal drankje dat hen zou immuun maken voor kogels. Met alle gevolgen vandien...

Blootsvoets

De politieke moorden zijn fors gedaald. Verkrachtingen, overvallen en inbraken zijn daarentegen schering en inslag. Elk huis heeft een waakhond, tralies voor de ramen en een alarmsysteem. Op de politie kan je niet altijd rekenen. Die is onderbetaald en corrupt. Krijg je een snelheidsovertreding, dan is het niet ongewoon als de politie-beambte plots klaagt dat hij honger heeft en genoegen neemt met je lunchbox.

Bedrijven die politiek correct willen zijn moeten ten minste 30% aandeelhouders hebben die "previously disadvantaged" waren. Kleurrijk kaderpersoneel is in. Dit heeft een elitegroep onder de zwarten gecreëerd die zich de Buppies noemen (Black Yuppies). Zaken doen is hier heel anders dan in Europa. De productiviteit ligt opmerkelijk lager. Bovendien moet je heel specifiek en duidelijk zijn als je een opdracht geeft. Zo vroeg ik ooit aan een werknemer om de bedrijfswagen te kuisen. Hij kreeg water, zeep en een spons. Toen ik 10 minuten later kwam kijken stroomde het sop van het dashboard en was heel het interieur druipnat.

En zo kom je wel meer "ongewone" situaties en gewoonten tegen. De meeste kinderen lopen hier blootsvoets rond. Mijn jongste dochter haat schoenen en draagt ze alleen op school waar ze verplicht zijn. Verder plaatsen heel wat kuisvrouwen hun bed op 4 bakstenen. Dit om de kleine Thokolosh weg te houden. Die sluipt namelijk 's nachts rond om jonge vrouwen zwanger te maken. Aangezien hij erg klein is geraakt hij door de opgestapelde bakstenen niet bij het bed en moet hij onverrichter zake terugkeren."

 

Elke Duprez, juli 2004

E-mail François: abc-plas@iafrica.com