U bent hier

Vlaams infopakket

  1. Wat doet VDAB?
  2. VDAB is er voor iedereen
  3. De arbeidsmarkt vandaag
  4. Waarom en hoe samenwerken?

1. Wat doet VDAB?

VDAB staat voor Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding. Het is de Vlaamse publieke tewerkstellingsdienst en heeft één van de grootste jobsites van Vlaanderen.

Als regisseur van de arbeidsmarkt is het onze taak om vraag en aanbod tussen werkgevers en werknemers zo efficiënt mogelijk op elkaar af te stemmen. Zo bieden we niet alleen vacatures aan, maar doen we ook aan arbeidsbemiddeling, organiseren we opleidingen en bieden we loopbaandienstverlening aan. Natuurlijk doen we dit niet alleen, we werken hiervoor samen met tal van partners. De lokale besturen zijn daarbij een onmisbare schakel. Samen sterk voor werk, dat is de boodschap.

Samen pakken we de uitdagingen op de arbeidsmarkt aan, zo zijn er vandaag al meer vacatures dan werkzoekenden. VDAB zorgt ervoor dat deze vacatures ingevuld geraken en begeleidt mensen naar werk. Bovendien zijn onze werkzoekenden heel divers, sommigen hebben nog geen ervaring, anderen hebben decennia aan ervaring en nog anderen willen na een periode van ziekte opnieuw aan de slag. Zowel werkzoekenden, werknemers als werkgevers zijn onze klanten.

Levenslang leren vinden we erg belangrijk. Daarom voorzien wij, samen met onze partners, tal van opleidingen, digitaal, in onze competentiecentra of een combinatie van beiden. Met tal van stages en opleidingen op de werkvloer, stomen we werkzoekenden klaar voor een (nieuwe) job. Ook opleidingen en stages op de werkvloer vormen een belangrijk onderdeel van het aanbod bij VDAB. In heel wat opleidingen bouwen we dan ook een luik werkplekleren in. VDAB werkt daarvoor samen met duizenden werkgevers. Ook met werkgeversorganisaties, zoals VOKA en UNIZO, heeft VDAB een samenwerkingsovereenkomst die jaarlijks in een actieplan vertaald wordt. Daarnaast kan je via VDAB ook een graduaatsdiploma of bachelordiploma behalen via OKOT (onderwijskwalificerend opleidingstraject).
 

In 2016 stelde VDAB een nieuwe visie voor, de Vlam-visie, met drie vuistregels:

  • We geloven in loopbaanzekerheid boven werkzekerheid.
  • We zien een arbeidsmarkt die in snel tempo digitaliseert. Burgers sterk genoeg maken om deze trend te kunnen volgen, daaraan willen we meewerken. Dat geldt ook voor burgers die hierbij meer intensieve begeleiding nodig hebben.
  • We doen dat natuurlijk niet alleen, maar samen met andere relevante organisaties en ondernemingen.
     

Samen werken we zo aan de arbeidsmarkt van de toekomst, waar burgers en werkgevers kunnen groeien. We stelden daarbij ook concrete doelen die we op lange termijn willen bereiken en die toekomstbestendig zijn:

  • In eerste instantie is onze doelstelling om effectiever en efficiënter te werk te gaan. We vullen meer vacatures in. Dat doen we onder andere door de competenties van werkzoekenden te verscherpen, zodat ze sterker op de arbeidsmarkt staan. Hiertoe heeft VDAB een heel uitgebreid opleidingsaanbod. Elke klant krijgt wat hij nodig heeft. Daarbij maken we volop gebruik van nieuwe technologieën in een vernieuwde contactstrategie. Op die manier kunnen we er voor iedereen zijn.
  • In tweede instantie willen we overal en altijd dezelfde kwalitatieve dienstverlening aanbieden. Iedereen moet kunnen rekenen op onze ondersteuning, om zijn of haar loopbaan in eigen handen te nemen. Daartoe maken we maximaal gebruik van digitale mogelijkheden. Daarnaast hanteren we over heel Vlaanderen een uniforme, sectorale werking.
  • Tot slot willen we meer klanten bereiken. Onze aandacht verruimt van 200.000 werkzoekenden naar 4 miljoen Vlamingen. Dit betekent dat we ons richten op de volledige beroepsbevolking. We spreken hen aan op de manier die hen het meest ligt. Voor sommigen is dat ons uitgebreid digitaal aanbod op maat. Anderen hebben meer nood aan persoonlijke begeleiding.

 

 

2. VDAB is er voor iedereen

Doelgroep Dienstverlening
Werkzoekenden Begeleiding naar werk: onder andere met sollicitatiecoaching, vacaturebemiddeling, en informatie over hoe je een eigen zaak kan starten, competentieversterkende acties
Werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Intensieve dienstverlening in samenwerking met onze partners (vb. Intensieve bemiddeling (TIBB), Intensieve bemiddeling anderstaligen, Intensief werkplekleren (TIW),Tijdelijke Werkervaring (TWE), Maatgerichte Loopbaan Oriëntatie, Activeringszorg, Werkzoekenden in Armoede, Werkinleving Jongeren (WIJ),...)
Werknemers Loopbaanadvies en loopbaanbegeleiding via loopbaancheques, competentieversterkende acties
Werkgevers Publicatie van vacatures, begeleiding, HR-advies, jobcoaching, vacaturebemiddeling, werknemersopleidingen,...

 

De vernieuwde dienstverlening voor werkzoekenden

Op 8 oktober 2018 deed VDAB een straffe update van het dienstverleningsaanbod voor werkzoekenden. Alle werkzoekenden kunnen voortaan 24/7 zélf aan de slag met een heel toegankelijke persoonlijke pagina van ‘Mjjn Loopbaan’. Meer daarover, en over hoe we daarbij in contact blijven met lokale besturen en andere partners, kan je lezen op https://partners.vdab.be/nieuwedienstverlening.

 

 

3. De arbeidsmarkt vandaag

Introductie

Een blik op de Vlaamse arbeidsmarktcijfers toont dat de werkzaamheidsgraad in Vlaanderen 72,6% bedraagt in 2016. Opgedeeld naar leeftijd ligt de werkzaamheidsgraad het hoogst bij de 25- tot 49 jarigen (83,4%), doordat heel wat jongeren verder studeren na het secundair onderwijs ligt de werkzaamheidsgraad lager bij de 20- tot 24 jarigen (49%). Voor de leeftijdsgroep van de 50- tot 64 jarigen bedraagt de werkzaamheidsgraad 62,6%. Er zijn niet alleen verschillen naar leeftijd, maar ook naar geslacht en naar land van herkomst. Zo ligt de werkzaamheidsgraad van personen met herkomstland buiten de EU 23% lager dan voor personen afkomstig uit België (76,1%) en hebben mannen (70,5%) een hogere werkzaamheidsgraad dan vrouwen (63,8%).

Opgedeeld naar socio-economische positie is 73% van de bevolking tussen de 20 en de 65 jaar in Vlaanderen werkend, 6% is niet-werkend werkzoekend en 22% is niet-beroepsactief. Er is daarbij een verschil naar scholingsgraad. 50% van de laaggeschoolden is werkend, terwijl dit percentage beduidend hoger ligt bij de midden- (72%) en hooggeschoolden (84%). Omgekeerd is 44% van de laaggeschoolden niet-beroepsactief, terwijl dit aandeel kleiner is bij de midden-(24%) en hooggeschoolden (13%).

Vlaanderen telt het meest aantal werkenden in het onderwijs (236.365) en de maatschappelijke dienstverlening (220.986). De kleinhandel (206.743) de bouw (172.252) en de gezondheidzorg (167.137) sluiten de top 5. De volledige top 10 is terug te vinden in onderstaande grafiek.

Top 10
Top 10 werkende bevolking in Vlaanderen naar WSE sector (2016)

Elk jaar publiceert VDAB een lijst van knelpuntberoepen. Werkgevers hebben al jaren problemen om geschikt technisch personeel te vinden. Met de huidige gunstige economische conjunctuur stelt dit tekort zich nog scherper. Meer dan de helft van de top tien van de knelpuntberoepen betreft een technische functie: van technicus tot studiebureau bouw over werfleider/conducteur bouw tot onderhoudsmecanicien. De social profitsector is minder conjunctuurgevoelig maar kampt met hetzelfde probleem om voldoende geschikt personeel te vinden: verpleegkundige staat bovenaan de top tien van de knelpuntberoepen.

De toenemende vergrijzing heeft een globale impact op de arbeidsmarkt. De hele babyboomgeneratie – niet minder dan 700.000 mensen – verlaat de arbeidsmarkt tussen vandaag en 2026. Daarbij staan er in 2018 voor alle 100 (potentiële) uitstromers maar 81 potentiële instromers klaar. De gezondheids- en welzijnszorg zullen er de komende jaren nog sterker mee geconfronteerd worden, en dit zowel bij zorgverleners als bij zorgvragers.

De huidige hoogconjunctuur, in combinatie met de vergrijzing en snelle, veranderende digitale wereld, stelt VDAB dan ook voor grote uitdagingen. Elk talent activeren naar werk, dat is de uitdaging voor de komende jaren. Door onze arbeidsmarktinformatie publiek ter beschikking te stellen in de vorm van ‘open data’ willen we onze cijfers en inzichten zo ruim mogelijk delen, zodat ook lokale besturen de nodige arbeidsmarktinformatie kunnen vinden voor hun lokaal arbeidsmarktbeleid.

Arvastat is een zeer uitgebreide toepassing waarmee je snel en eenvoudig statistieken over de werkloosheid en de vacatures in Vlaanderen kan raadplegen. De toepassing biedt een uitgebreide keuze aan grafisch geïllustreerde basisstatistieken, maar laat eveneens toe om zelf zeer gedetailleerde tabellen en tijdreeksen samen te stellen. Alle gegevens zijn beschikbaar tot op gemeentelijk niveau en worden maandelijks geactualiseerd. Voor sommige gemeenten zijn de werkloosheidsgegevens ook op wijkniveau raadpleegbaar. In de kenmerken-dashboards kunnen zelfgekozen gedetailleerde selecties grafisch voorgesteld worden. Meer info: https://arvastat.vdab.be/

 

 

4. Waarom en hoe samenwerken?

De huidige hoogconjunctuur, in combinatie met de vergrijzing en snelle, veranderende digitale wereld, zorgt voor grote uitdagingen. “Als de arbeidsmarkt in brand staat, kan niemand in de kou blijven staan” stelt Fons Leroy, gedelegeerd bestuurder bij VDAB.

We worden geconfronteerd met een groeiend gebrek aan kandidaten voor de zeer vele knelpuntvacatures bij onze bedrijven. De activering naar werk van werkzoekenden en inactieven wordt een noodzaak door de economische hoogconjunctuur en om de vervangingsvraag van een sterk vergrijzende beroepsbevolking op te vangen. Bovendien is er een ‘mismatch’ op de arbeidsmarkt. Vaak is er een kloof tussen de profielen van werkzoekenden en de vereisten die werkgevers vooropstellen. Daarbij komt nog dat voor veel mensen in onze samenleving de drempel tot ‘werk’ erg hoog is.

Naast de noodzakelijke competenties voor een welbepaalde job is de toegang tot ‘werk’ voor een persoon afhankelijk van individuele en sociale kenmerken en van de feitelijke lokale situatie:

  • individuele kenmerken: nationaliteit en afkomst, leeftijd, gender en/of gezondheidstoestand
  • sociale kenmerken: gezinssituatie, armoede, het ontbreken van een sociaal netwerk of het feit dat iemand behoort tot een bepaalde sociale groep met een eigen subcultuur
  • lokale situatie: veel of weinig werkgelegenheid in de buurt, comfortabel wegennetwerk of openbaar vervoer en de beschikbaarheid van begeleidings- en opleidingsmogelijkheden

Al deze elementen bemoeilijken niet enkel de toegang tot de arbeidsmarkt, ze staan ook een vlotte aansluiting bij onze samenleving in de weg. Deze ‘weg naar werk’ is niet alleen voor deze mensen vaak een zwaar parcours maar ook voor de gemeenschap waarin ze leven betekent dit vaak een stijgende jeugdwerkloosheid, gepaard gaand met armoede, onveiligheidsgevoelens, concentratiescholen, probleembuurten met kleine criminaliteit en o.a. drugproblematiek.

Deze evoluties en de diversiteit van de problematieken waar werkzoekenden en werkgevers mee geconfronteerd worden, vragen een integrale aanpak. Verschillende levens- , bestuurs- en beleidsdomeinen (bv. onderwijs - welzijn - werkgelegenheid - arbeidsmarkt - mobiliteit) raken sterk met elkaar verweven en vereisen samenwerking tussen partners betrokken in al deze domeinen, als we een antwoord willen bieden op deze uitdagingen. Investeren in sterke netwerken en partnerschappen lijkt hierbij noodzaak. Zo kunnen we op de noden van de arbeidsmarkt inspelen, met extra aandacht voor de noden van de meest kwetsbare werkzoekenden in onze maatschappij. Deze kwetsbare werkzoekenden worden vaak geconfronteerd met multi-problematieken waarbij een integrale benadering - over verschillende beleidsdomeinen en bestuursniveaus heen - essentieel is om tot een duurzame participatie op de arbeidsmarkt te komen. Er is bijgevolg nood aan een structurele samenwerking tussen onze organisaties.

Tussen VDAB en VVSG zijn de afgelopen jaren een aantal bijkomende stappen gezet om de samenwerking structureel verder uit te bouwen. Zo werd er met de oprichting van de Centrale Werkgroep Lokale Besturen in oktober 2015 uitvoering gegeven aan een overleg tussen VDAB, VVSG en lokale besturen. Eén jaar later werden er provinciale werkgroepen lokale besturen opgericht. Op deze fora bespreken we de samenwerking op de kruispunten van het arbeidsmarkt-, werkgelegenheids- en welzijnsbeleid met respect voor ieders wettelijke opdracht. De provinciaal directeur VDAB is voorzitter van de provinciale werkgroep lokale besturen.

In mei 2017 versterkten VDAB en VVSG hun gezamenlijke doelstellingen en engagementen in een vernieuwde partnerschapsovereenkomst. Deze biedt een kader waarbinnen de bestaande en toekomstige (boven)lokale samenwerkingsovereenkomsten VDAB, steden en gemeenten en OCMW’s gesitueerd worden.