U bent hier

Nare opmerkingen

‘Laat maar, dat begrijp jij toch niet!’ of ‘Speel je weer het slachtoffer?’. Vaak hebben we de neiging om dit soort opmerkingen te rationaliseren: we zeggen tegen onszelf dat ze niet slecht bedoeld zijn of dat we te gevoelig zijn. Volgens Psychologie Magazine is dit onterecht. Over subtiele agressie en hoe ermee om te gaan.

De deskundigen in Pyschologie Magazine zijn het erover eens: nare opmerkingen kunnen even kwalijke gevolgen hebben als schelden of dreigen. Overschrijdt een opmerking je persoonlijke grens, dan is ze ‘subtiel agressief’. Ook al heeft diegene die ze geeft het niet verkeerd bedoeld en flapte hij er gewoon iets uit.

Handig hulpmiddel

We hebben een beschermingsmechanisme dat ons waarschuwt of we een opmerking grensoverschrijdend vinden of niet: onze intuïtie. Bezorgt een opmerking je een onbehaaglijk of akelig gevoel in je buik, dan overschrijdt ze je persoonlijke grens.

Zes soorten

Psychologie Magazine onderscheidt zes soorten grensoverschrijdende opmerkingen.

  • De opmerking omvat verborgen kritiek.
    Bijvoorbeeld: je bent op een netwerkevent met een collega en moet even naar het toilet. Als je terugkomt is je collega aan de praat. Achteraf zegt hij: “Je was nog maar net weg en de mensen kwamen op me af!” Andere voorbeelden zijn: ‘Leuke foto van je kinderen, alleen jammer dat jij ongelukkig kijkt’ of ‘Je vindt jezelf wel heel bijzonder, niet?’.
     
  • De opmerking maakt je duidelijk hoe je in elkaar zit of wat je wel en niet mag doen.
    Bijvoorbeeld: ‘Jouw probleem is dat je niet kan relativeren’ of ‘Jij kan je nu eenmaal niet lang concentreren’.
     
  • De opmerking ontneemt je het recht op jouw beleving.
    Bijvoorbeeld: ‘Je bent te gevoelig’ of ‘Speel je weer het slachtoffer?’.
     
  • De opmerking bepaalt wat wel en niet besproken mag worden.
    Bijvoorbeeld: ‘Stop er nu eens over!’ of ‘Laat het zitten. Ik wil het er niet meer over hebben’.
     
  • De opmerking omvat een ongevraagde negatieve evaluatie.
    Bijvoorbeeld: ‘Jij bent nu eenmaal een angstig type’, ‘Wat zie je er slecht uit vandaag’ of ‘Die gele muren in je keuken zie ik echt niet graag’.
     
  • De opmerking tempert je enthousiasme.
    Bijvoorbeeld: ‘Dat gaat je toch niet lukken’ of ‘Daar ben jij niet sociaal genoeg voor’.

Te perplex om te reageren

Hoe ga je best om met subtiele agressie? Dit zijn de tips van Psychologie Magazine.

  • Neem jezelf niets kwalijk
    Het is normaal dat je op het moment zelf te verrast bent om te reageren. Om onmiddellijk te reageren op subtiele agressie, moet je verbaal sterk staan. De meeste mensen klappen dicht of veranderen van onderwerp. Soms besef je ook pas achteraf dat de ander iets zei dat jou heeft geraakt.
     
  • Pas de feedbackmethode toe
    • Wacht tot je je gesprekspartner opnieuw ziet of bel hem op.
    • Breng de opmerking ter sprake. Herhaal wat hij gezegd heeft en leg uit hoe je je erbij voelde. Bijvoorbeeld: ‘Dat kwetste me’ of ‘Ik vond dat vervelend’. Rond af met een vraag: ‘Snap je dat?’ of ‘Kan je je je dat voorstellen?’. Zo geef hem de kans om te reageren. Daarna kan je eventueel een verzoek doen: ‘Wil je dat alsjeblieft niet meer doen?’.
    • Reageert hij op een negatieve manier en zegt hij dat je zeurt? Dan weet je dat hij geen respect heeft voor je grenzen en dat je beter wat meer afstand houdt.
  • Vraag verduidelijking
    • Vraag om verduidelijking door de kritiek openlijk te verwoorden. Dit is vooral handig bij verborgen kritiek. Het is extra lastig om daar op te reageren omdat er geen expliciete kritiek geleverd wordt.
    • In het geval van het netwerkevent kan je bijvoorbeeld zeggen: ‘Bedoel je dat ik de mensen afstoot?’ De kans is groot dat je gesprekspartner zal zeggen dat hij het niet zo heeft bedoeld. Vervolgens kan je de feedbackmethode toepassen.

 

Meer info: Psychologie Magazine, editie van april, 2017

 

Barbara Peirs

Reageer

Je e-mailadres wordt niet getoond op de website.