U bent hier

Dit is een artikel uit het MagEzine-archief.

Lessen uit de sportwereld

Katrien Fransen onderzocht hoe het gesteld is met de leiderschapskwaliteiten van aanvoerders van sportteams, zoals bijvoorbeeld Kompany bij de Rode Duivels. Wat blijkt? Welgeteld 44% van de spelers vindt hun aanvoerder een slechte leider. De echte leiders zijn andere spelers uit het team. Wat kan de sport- en bedrijfswereld hieruit leren?

Katrien Fransen is onderzoekster binnen het departement Bewegingswetenschappen van de KU Leuven. Ze ondervroeg 4.451 spelers en coaches uit 9 teamsporten: voetbal, basketbal, volleybal, hockey, korfbal, handbal, waterpolo, rugby en ijshockey.

Torenhoge verwachtingen

Katrien ging na of de aanvoerders van sportteams ook echt de beste leiders zijn. Ze legt uit: 'In de meeste sportteams wijst de coach een van de spelers aan als aanvoerder of kapitein. Vaak is dit iemand die al lang bij het team speelt. De coaches en spelers verwachten veel van hun aanvoerder. Op het veld moet hij de leiding nemen (taakgerichte leiderschapsrol) en de spelers motiveren en aanmoedigen (motiverende leiderschapsrol). Naast het veld moet hij een goede sfeer creëren (sociale leiderschapsrol) en de communicatie met de pers verzorgen (externe leiderschapsrol).

Uit mijn rondvraag blijkt dat de aanvoerders deze hoge verwachtingen niet kunnen inlossen. Slechts 1% van de spelers en coaches vindt dat hun kapitein al deze taken goed vervult. En 44% vindt dat hun kapitein geen enkele leiderschapsrol goed vervult. De echte leiders blijken vaak andere spelers in het team: de informele leiders.'

Gedeeld leiderschap

Welke lessen kunnen de sport- en bedrijfswereld hieruit trekken? 'Dat de perfecte teamleider niet bestaat. Vrijwel niemand slaagt erin om alle leiderschapsrollen tegelijk op zich te nemen. Maar dat hoeft ook helemaal niet. Uit mijn onderzoek blijkt dat teams beter functioneren als de verschillende leiderschapsrollen verdeeld worden onder de teamleden. Gedeeld leiderschap dus in plaats van de situatie waarin één teamleider alle rollen op zich neemt.

Gedeeld leiderschap biedt verschillende voordelen.

  • De teamleden zijn tevredener en gemotiveerder omdat ze meer inspraak hebben en meer betrokken worden bij het proces.
  • De teamleden hebben meer vertrouwen in het team.
  • Het team wordt hechter en presteert beter.'

Iedereen beslist

Dat klinkt mooi, maar hoe weet je welke teamleden best welke rollen op zich nemen? Katrien: 'Het is belangrijk dat de leiders in hun leiderschapsrol gedragen worden door de groep. Alleen dan is leiderschap efficiënt. Wie de beste leiders zijn in een team kan je onderzoeken via een sociale netwerkanalyse. Dit is een innovatieve techniek die ik in mijn onderzoek voor het eerst gebruikt heb om de leiderschapsstructuur binnen een sportteam in kaart te brengen. Maar je kan hem evengoed gebruiken voor teams in bedrijven.

De techniek komt, eenvoudig gezegd, op het volgende neer: je vraagt alle teamleden om een score te geven op de leiderschapskwaliteit van hun teamgenoten op de verschillende leiderschapsrollen. Via een analyse van deze scores, krijg je vervolgens een perfect zicht op de leiderschapsstructuur. Op die manier kan je voor de verschillende leiderschapstaken de juiste leiders kiezen die gedragen worden door de groep.'
 

Wil je graag een sociale netwerkanalyse laten uitvoeren voor jouw team? Mail naar katrien.fransen@kuleuven.be.

 

 

Meer info

 

Barbara Peirs

Gepubliceerd in