Veelgestelde vragen over IBO voor werkzoekenden
Wil je een individuele beroepsopleiding (IBO) volgen? Ontdek onze veelgestelde vragen.
Wat en voor wie
Een IBO betekent dat een bedrijf je gedurende 1 à 6 maanden op de werkvloer opleidt. Zo doe je ervaring op. Rond je de opleiding succesvol af, dan krijg je een contract van bepaalde of onbepaalde duur.
IBO staat voor individuele beroepsopleiding. Dit is een opleidingsmaatregel die het voor werkgevers aantrekkelijker maakt om een werkzoekende aan te werven.
Een IBO duurt minimaal 1 maand en maximaal 6 maanden.
Je komt in aanmerking voor een IBO als je aan 3 voorwaarden beantwoordt.
- Je bent ingeschreven als werkzoekende bij VDAB.
- Je hebt je vorige job niet opgezegd om een IBO te volgen.
- Je werkte nog niet eerder voor het bedrijf waar je een IBO gaat volgen. Hierop zijn wel 2 uitzonderingen.
Ja, dat mag op voorwaarde dat je er niet lang werkte als interim: maximaal 20 werkdagen in een 5-dagenstelsel of maximaal 24 werkdagen in een 6-dagenstelsel.
Ja, maar je IBO moet wel minstens halftijds zijn.
Werk je al deeltijds? Dan moeten de uren van je job en je IBO op elkaar afgestemd zijn, zodat je ze kan combineren.
Ja, op voorwaarde dat je je bijberoep hebt gemeld aan RVA. Bovendien moeten de uren van je bijberoep en IBO op elkaar afgestemd zijn, zodat je ze kan combineren.
Start en verloop
Dan neemt je bemiddelaar contact met je op om:
- de praktische kant te regelen,
- je te vertellen hoelang je IBO precies duurt, en
- je de nodige info te geven.
Ja. Je IBO-bemiddelaar en begeleider op de werkvloer stemmen regelmatig met je af. Ze bespreken je vorderingen en vertellen wat je sterke en zwakke punten zijn. Uiteraard mag je ook je eigen mening geven en eventuele problemen melden.
Enkele tips:
- Luister aandachtig. Laat hen eerst uitspreken en stel nadien vragen als er onduidelijkheden zijn.
- Probeer niet emotioneel te reageren: het gaat over je werk en niet over jou.
- Hou rekening met de feedback die je krijgt.
Nee. Je mag de opleiding niet stopzetten, tenzij je ander werk gevonden hebt. Heb je ander werk, meld dit dan aan je IBO-bemiddelaar. Zet je de opleiding toch stop omwille van een andere reden, dan kan je je uitkering verliezen.
Ervaar je problemen tijdens je opleiding? Contacteer je bemiddelaar. Die bemiddelt tussen jou en je werkgever.
Met deze tips maak je een succes van je IBO.
- Overloop samen met je IBO-bemiddelaar en werkgever het IBO-contract vóór je het ondertekent. Als je vragen hebt, moet je ze nu stellen. Teken je het contract, dan betekent dit dat je je aan de voorwaarden moet houden die erin beschreven zijn.
- Vraag het arbeidsreglement bij het begin van je IBO. Overloop het samen met je werkgever. Zijn er onduidelijkheden, stel dan vragen. Het is belangrijk dat het reglement duidelijk is.
- Noteer om hoe laat je 's morgens moet beginnen werken, hoelang je middagpauze duurt en wanneer je 's avonds naar huis mag. Hou je aan deze afspraken.
- Noteer de werkafspraken en instructies die je begeleider op de werkvloer je geeft. Zo kan je nadien nog eens doornemen wat je geleerd hebt. Blijf doorvragen tot je het begrepen hebt, ook al is het soms verleidelijk om gewoon 'ja' te knikken. Knik je gewoon ja, dan kom je later in de problemen.
- Heb vertrouwen in jezelf. Je collega's hebben de job ook moeten leren. Kijk hoe ze werken en vraag hen hoe je je resultaten kan verbeteren.
- Ken je beperkingen. Als je aan iets twijfelt, vraag dan advies aan je begeleider. Zelf zomaar iets proberen, leidt vaak tot ongewenste gevolgen.
- Toon interesse als iemand iets uitlegt.
- Wacht niet passief tot je een nieuwe opdracht krijgt, en neem initiatief. Help je collega's of verwittig je begeleider dat je klaar bent met je werk. Je kan eventueel ook zelf een nieuwe opdracht voorstellen.
- Controleer je eigen werk. Wat vind je ervan? Wat kan je nog verbeteren?
- Maak een overzicht van wat je geleerd hebt.
- Neem contact op met je IBO-bemiddelaar als je een probleem hebt waarmee je liever niet naar je werkgever stapt.
Dan is je werkgever verplicht om je een arbeidsovereenkomst te geven van bepaalde of onbepaalde duur zijn.
Enkele regels:
- De voorwaarden in je arbeidsovereenkomst moeten minstens gelijk zijn aan de voorwaarden in je IBO-contract.
- Na het tekenen van je arbeidsovereenkomst word je gedurende een bepaalde periode beschermd tegen ontslag. Deze periode is zolang als de duurtijd van je IBO.
- Word je tijdens deze periode toch ontslagen, dan kan je via de arbeidsrechtbank een vergoeding eisen.
- Let wel: de bescherming geldt niet voor ontslag om dringende redenen.
Loon en vergoedingen
Tijdens je IBO ontvang je bovenop je uitkering een IBO-premie van je werkgever. De hoogte van de IBO-premie hangt af van:
- het loon dat een werknemer krijgt in dezelfde functie en sector,
- de uitkering die je ontvangt (hogere uitkering = lagere premie),
- de begeleiding die je nodig hebt (meer begeleiding = lagere premie).
Naast de IBO-premie, krijg je ook een verplaatsingsvergoeding en kinderopvangvergoeding.
Let wel:
- Je uitkering kan dalen of wegvallen tijdens je IBO. Contacteer je uitbetalingsinstelling voor meer info.
- Je bouwt tijdens je IBO geen rechten op voor pensioen, vakantie, een eindejaarspremie of gewaarborgd loon bij ziekte. Je blijft immers werkzoekend. Je bent wel verzekerd voor arbeidsongevallen en burgerlijke aansprakelijkheid.
Nee, je hebt tijdens je IBO geen recht op opleidingscheques.
Nee. Als je de opleiding volgt op vraag van de werkgever moet je hier niet voor betalen.
Praktisch
Tijdens IBO heb je je al geëngageerd voor een vacature, dus krijg je geen sollicitatieverlof. Je hebt ook geen recht op klein verlet omdat dit enkel bestaat voor werknemers. Wanneer je in een situatie komt die recht geeft op klein verlet voor werknemers kan je wel vragen aan je werkgever of die ermee akkoord gaat met je afwezigheid.
- Breng je werkgever op de hoogte van je afwezigheid en bezorg hem binnen de 48 uur jouw ziektebriefje. Tip: vraag bij het begin van je opleiding aan wie je best laat weten dat je ziek bent, en naar waar je het ziektebriefje moet opsturen.
- Verlengt je arts je ziekteverlof, laat dit dan zo snel mogelijk weten aan je werkgever.
- Ontvang je een werkloosheidsuitkering?
- Noteer op je blauwe controlekaart de letter 'Z' op de dagen dat je ziek bent (volg de instructies op de blauwe controlekaart).
- Breng binnen de 48 uur je ziekenfonds op de hoogte via het formulier 'bewijs van arbeidsongeschiktheid'.
- Laat het 'inlichtingenblad' dat je van het ziekenfonds ontvangt invullen door je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas). Je zal tijdens je ziekte een uitkering ontvangen van je ziekenfonds.
- IBO-contract
- Blauwe controlekaart (stempelkaart)
- Vul deze kaart in en zorg ervoor dat je ze altijd bij hebt tijdens je IBO.
- De instructies voor het invullen staan op de kaart vermeld.
Nee, tijdens een IBO kan je geen overuren doen.
Ja, als je het jaar ervoor gewerkt hebt en vakantierechten opbouwde, kan je vakantie nemen tijdens je IBO. Voorwaarde is wel dat je werkgever hiermee akkoord gaat.
Let op:
- Heeft je werkgever een collectieve vakantieperiode? Dan ben je verplicht om je eigen vakantiedagen te gebruiken om deze periode te overbruggen. De vakantiedagen die daarna nog overblijven, kan je in overleg met je werkgever opnemen.
- Neem je vakantiedagen op voor het het einde van het jaar. Anders ben je ze kwijt.
- Breng je werkgever onmiddellijk op de hoogte van je arbeidsongeval.
- Weet je hoelang je afwezig zal zijn of schrijft je arts een verlenging voor? Informeer je werkgever zo snel mogelijk.
- Contacteer je ziekenfonds.
Word je ziek tijdens je IBO? Dan krijg je geen IBO-premie meer, maar een uitkering via je ziekenfonds. Breng het volgende in orde:
- Laat je werkgever weten dat je ziek bent en bezorg binnen de 48 uur je ziektebriefje.
- Breng binnen de 48 uur je ziekenfonds op de hoogte via het formulier ‘bewijs van arbeidsongeschiktheid’.
- Noteer op je blauwe controlekaart de letter 'Z' op de dagen dat je ziek bent.
- Laat het 'inlichtingenblad' dat je van het ziekenfonds ontvangt invullen door je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas).
Je bent tijdens je IBO aansprakelijk als het gaat om bedrog, een zware fout of een herhaalde lichte fout. In de andere gevallen is de werkgever aansprakelijk voor de schade die je veroorzaakt aan derden.
Ja, je bent door de werkgever verzekerd tegen arbeidsongevallen tijdens je IBO en op weg van en naar het bedrijf waar je de IBO doet.
Is een medisch onderzoek verplicht in de sector waar je de IBO doet, dan ben je verplicht om op medisch onderzoek te gaan. Je werkgever zal je informeren waar en wanneer het onderzoek plaatsvindt.
Nee, je werkgever kan geen scholingsbeding afsluiten tijdens je IBO.
Nee. Je werkgever moet het gereedschap dat je nodig hebt voor je IBO gratis ter beschikking stellen. Hij mag hier geen borg voor vragen of je verplichten om het zelf te kopen. Het is aan jou om het achteraf in goede staat aan de werkgever terug te geven. Je bent niet verantwoordelijk voor het toevallige verlies of voor beschadigingen die toe te schrijven zijn aan het regelmatige gebruik van het gereedschap.
Heb je nog andere vragen?
Stel ze online of bel naar 0800 30 700 (elke werkdag van 8 tot 16.30 uur).