U bent hier

Veelgestelde vragen over IBO voor werkzoekenden

potloden

Volg je een individuele beroepsopleiding (IBO)? We zetten enkele veelgestelde vragen op een rijtje.

Algemeen

Specifiek

Wat gebeurt er als ik een IBO-contract afsluit?

Dan neemt een IBO-consulent van VDAB contact met je op.

  • Hij regelt de praktische kant met je.
  • Hij vertelt je hoelang de opleiding precies duurt. Dit is minimum 1 maand en maximum 6 maanden.
  • Hij zorgt ervoor dat je met de opleiding kan starten binnen de 2 weken nadat je het contract tekende.

Hoeveel verdien ik tijdens mijn IBO?

Tijdens je IBO ontvang je een inkomen dat een normaal loon benadert: je behoudt je uitkering en krijgt er een productiviteitspremie bovenop. VDAB betaalt rond de tiende van de maand je productiviteitspremie uit voor je prestaties van de voorbije maand.

Je hebt wel géén recht op vakantiegeld, een eindejaarspremie of gewaarborgd loon bij ziekte.

Meer info over de vergoedingen tijdens je IBO.

Heb ik recht op vakantie tijdens mijn IBO?

Als je vorig jaar gewerkt hebt en vakantierechten hebt verworven, kan je vakantie nemen tijdens je IBO. Heb je niet gewerkt, dan kom je misschien in aanmerking voor jeugd- of seniorvakantie.

Meer info over vakantie tijdens je IBO.

Behoud ik mijn kinderbijslag tijdens mijn IBO?

Ben je jonger dan 18, dan blijf je tijdens je IBO kinderbijslag ontvangen. Ben je tussen 18 en 25, dan moet je inkomen onder een bepaald bedrag blijven om je kinderbijslag te behouden en mag je maar een beperkt aantal dagen een IBO doen. Meer info vind je op famifed.be.

Wat als ik mijn IBO succesvol afrond?

Dan is je werkgever verplicht om je een arbeidsovereenkomst te geven in zijn bedrijf. Dat kan een arbeidsovereenkomst van bepaalde of onbepaalde duur zijn. Enkele regels:

  • De loon- en arbeidsvoorwaarden in je arbeidsovereenkomst moeten minstens gelijk zijn aan de voorwaarden in je IBO-contract.
  • Na het tekenen van je arbeidsovereenkomst word je gedurende een bepaalde periode beschermd tegen ontslag. Deze periode is zolang als de duurtijd van je IBO. Let wel: de bescherming geldt niet voor ontslag om dringende redenen. Word je tijdens deze periode toch ontslagen, dan kan je via de arbeidsrechtbank een vergoeding eisen.

Mag ik mijn IBO voortijdig stopzetten?

  • Nee. Je mag de opleiding niet stopzetten, tenzij je ander werk gevonden hebt. Heb je ander werk, meld dit dan aan je IBO-consulent. Zet je de opleiding toch stop omwille van een andere reden, dan kan RVA je hiervoor sanctioneren.
  • Ervaar je bepaalde problemen tijdens je opleiding? Contacteer dan je IBO-consulent. Hij bemiddelt tussen jou en je werkgever.

Word ik geëvalueerd tijdens mijn IBO?

Ja. Je IBO-consulent en je begeleider op het werk stemmen regelmatig met je af. Ze bespreken je vorderingen en vertellen wat je sterke en zwakke punten zijn. Uiteraard mag je ook je eigen mening geven en eventuele problemen melden.

Enkele tips:

  • Luister aandachtig naar je gesprekspartners. Laat hen eerst uitspreken en stel nadien vragen als er onduidelijkheden zijn.
  • Probeer niet emotioneel te reageren: het gaat over je werk en niet over jou.
  • Neem de feedback ernstig. Je consulent en begeleider nemen de tijd om je uitleg te geven, hou dan ook rekening met wat er wordt verteld.

Hoe maak ik van mijn IBO een succes?

  • Overloop samen met je IBO-consulent en je werkgever het IBO-contract vóór je het ondertekent. Als je vragen hebt, moet je ze nu stellen. Teken je het contract, dan betekent dit dat je je aan de voorwaarden moet houden die erin beschreven zijn.
  • Vraag het arbeidsreglement bij het begin van je IBO. Overloop het samen met je werkgever. Zijn er onduidelijkheden, stel dan vragen. Het is belangrijk dat het reglement helemaal duidelijk is.
  • Noteer om hoe laat je 's morgens moet beginnen werken, hoelang je middagpauze duurt en wanneer je 's avonds naar huis mag. Hou je aan deze afspraken.
  • Noteer bijkomende, specifieke werkafspraken en kom ze altijd na.
  • Noteer de instructies die je werkgever je geeft. Zo kan je nadien nog eens doornemen wat je geleerd hebt. Blijf doorvragen tot je het begrepen hebt, ook al is het soms verleidelijk om gewoon 'ja' te knikken. Knik je gewoon ja, dan kom je later in de problemen.
  • Maak regelmatig een overzicht van wat je allemaal geleerd hebt.
  • Neem zelf initiatief. Stel bijvoorbeeld acties voor aan je begeleider die je ontwikkeling bevorderen.
  • Ken je beperkingen. Als je aan iets twijfelt, vraag dan advies aan je begeleider. Zelf zomaar iets proberen, leidt vaak tot ongewenste gevolgen.
  • Heb vertrouwen in jezelf. Je collega's hebben de job ook moeten leren. Kijk hoe ze werken en vraag hen hoe je je resulaten kan verbeteren.
  • Controleer je eigen resultaat. Wat vind je er zelf van? Wat kan je nog verbeteren?
  • Toon interesse als iemand je iets uitlegt. Je kan best aan het luisteren zijn, maar als je met je handen in je zakken staat, toon je dat niet echt.
  • Wacht niet passief tot je een nieuwe opdracht krijgt. Help intussen je collega's of verwittig je begeleider dat je klaar bent met je werk.
  • Neem contact op met je IBO-consulent als je een probleem hebt waarmee je liever niet naar je werkgever stapt.

Kan ik een deeltijdse IBO volgen?

Ja, dat kan. Werk je al deeltijds, dan zijn er wel twee voorwaarden:

  • Je deeltijdse job moet combineerbaar zijn met je IBO qua uurregeling.
  • De uurregeling in je IBO-overeenkomst moet minstens de helft zijn van een voltijds uurrooster.

Moet ik een medisch onderzoek ondergaan?

Is een medisch onderzoek verplicht in de sector waar je de IBO doet, dan ben je verplicht om op medisch onderzoek te gaan. Je werkgever zal je informeren waar en wanneer het onderzoek plaatsvindt.

Ben je jonger dan 18 jaar en heb je nog nooit gewerkt? Dan word je vóór de start van je IBO onderzocht om te zien of je medisch geschikt bent om te werken. Deed je al een stage of studentenjob, dan is dit niet nodig.

Mag ik een bijberoep uitoefenen?

Ja. Als je je bijberoep hebt aangegeven bij de RVA, kan je het tijdens je IBO verder blijven uitoefenen volgens de voorwaarden die gelden als je werkloos bent. De enige bijkomende voorwaarde is dat je IBO en bijberoep combineerbaar zijn qua uurregeling.

Opgelet: een bijberoep opstarten tijdens je IBO is niet mogelijk. Om met een bijberoep te starten moet je immers loontrekkende zijn en een hoofdberoep hebben. Tijdens de IBO behoud je het statuut van werkzoekende in opleiding. 

Mag ik overuren doen?

Nee, tijdens een IBO kan je geen overuren doen.

Heb ik recht op opleidingscheques?

Ja, je hebt tijdens je IBO recht op opleidingscheques, maar je mag ze enkel gebruiken voor opleidingen die buiten de uren van je IBO vallen. Bovendien moet het inhoudelijk een andere opleiding zijn dan de opleiding die je krijgt op de werkvloer.

Heb ik recht op sollicitatieverlof of klein verlet?

Tijdens je opleiding heb je geen recht op sollicitatieverlof. Je hebt wel recht op klein verlet, op basis van de werkloosheidsreglementering. Geldt er in je bedrijf een meer voordelige regelgeving, dan kan je van deze regelgeving gebruik maken. 

Welke paperassen krijg ik en wat moet ik regelen?

  • IBO-contract
    Een contract voor een IBO wordt altijd opgemaakt in 5 exemplaren. Elk exemplaar moet door alle partijen -jezelf, de werkgever en VDAB- ondertekend worden. Na de ondertekening worden de contracten verdeeld:
    • Eén exemplaar is voor je werkgever.
    • Twee exemplaren zijn voor jou. Eén ervan bezorg je aan je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas). Het andere bewaar je zelf.
    • Twee exemplaren zijn voor VDAB. Eén ervan stuurt VDAB op naar de verzekeringsmaatschappij voor arbeidsongevallen van de werkgever.
  • Blauwe controlekaart
    • Vul deze kaart in en zorg ervoor dat je ze altijd bij hebt tijdens je IBO.
    • De instructies voor het invullen staan op de kaart vermeld.
  • Aanwezigheidsattest (C98-IBO)
    • Op het einde van de maand geeft je werkgever je een ondertekend aanwezigheidsattest (document C98-IBO). Op dit attest staan je eventuele afwezigheden genoteerd.
    • Kijk dit document na en bezorg het samen met je blauwe controlekaart aan je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas). Op die manier wordt je uitkering doorbetaald tijdens je IBO.
    • Verandert de hoogte van je werkloosheidsuitkering tijdens je IBO? Breng je IBO-consulent hiervan op de hoogte.

Wat doe ik als ik ziek ben?

Je mag in geen geval aan de slag tijdens de periode die vermeld wordt op je ziektebriefje. Daarnaast moet je ook een aantal zaken doen:

  • Breng je werkgever op de hoogte van je afwezigheid en bezorg hem binnen de 48 uur jouw ziektebriefje. Tip: vraag bij het begin van je opleiding aan wie je best laat weten dat je ziek bent, en naar waar je het ziektebriefje moet opsturen.
  • Verlengt je arts je ziekteverlof, laat dit dan zo snel mogelijk weten aan je werkgever.
  • Ontvang je een werkloosheidsuitkering of opleidingsuitkering?
    • Noteer op je blauwe controlekaart de letter ‘Z’ op de dagen dat je ziek bent (volg de instructies op de blauwe controlekaart).
    • Breng binnen de 48 uur je ziekenfonds op de hoogte via het formulier ‘bewijs van arbeidsongeschiktheid'.
    • Laat het ‘inlichtingenblad’ dat je van het ziekenfonds ontvangt invullen door je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas). Je zal tijdens je ziekte een werkloosheidsuitkering of opleidingsuitkering ontvangen van je ziekenfonds.
  • Ontvang je een compensatievergoeding? Breng binnen de 48 uur het ziekenfonds op de hoogte via het formulier ‘bewijs van arbeidsongeschiktheid’. Je krijgt tijdens je ziekte geen compensatievergoeding.

Wat doe ik als ik een arbeidsongeval heb?

Je mag in geen geval aan de slag tijdens de periode die vermeld wordt op je doktersbriefje. Daarnaast moet je ook een aantal zaken doen:

  • Breng je werkgever onmiddellijk op de hoogte van je arbeidsongeval.
  • Weet je hoelang je afwezig zal zijn of schrijft je arts een verlenging voor? Informeer je werkgever zo snel mogelijk.
  • Conctacteer je ziekenfonds.

Wat doe ik in geval van ‘weerverlet’?

  • Ontvang je een werkloosheidsuitkering of opleidingsuitkering? Noteer dan niets op de blauwe controlekaart voor de dag van het weerverlet. Je krijgt die dag je uitkering verder uitbetaald, maar geen productiviteitspremie.
  • Ontvang je een compensatievergoeding? Dan hoef je niets te doen. Je krijgt die dag je compensatievergoeding verder uitbetaald, maar geen productiviteitspremie.

Ben ik verzekerd tegen arbeidsongevallen?

Ja, je bent door de werkgever verzekerd tegen arbeidsongevallen tijdens je IBO en op weg van en naar het bedrijf waar je de IBO doet.

Wat als ik schade veroorzaak?

Je bent tijdens je IBO aansprakelijk als het gaat om bedrog, een zware fout of een herhaalde lichte fout. In de andere gevallen is de werkgever aansprakelijk voor de schade die je veroorzaakt aan derden.

Kan mijn werkgever me verplichten om gereedschap aan te kopen?

Nee. Je werkgever moet het gereedschap dat je nodig hebt voor je IBO gratis ter beschikking stellen. Hij mag hier geen borg voor vragen of je verplichten om het zelf te kopen. Het is aan jou om het achteraf in goede staat aan de werkgever terug te geven. Je bent niet verantwoordelijk voor het toevallige verlies of voor beschadigingen die toe te schrijven zijn aan het regelmatige gebruik van het gereedschap.

Moet ik betalen voor een opleiding die ik op vraag van mijn werkgever volg tijdens mijn IBO?

Nee. Als je de opleiding volgt op vraag van de werkgever moet je hier niet voor betalen.

Kan mijn werkgever een scholingsbeding met me afsluiten?

Nee, je werkgever kan geen scholingsbeding afsluiten tijdens je IBO.
 

Heb je nog andere vragen?

Stel ze online of bel naar 0800 30 700 (elke werkdag van 8 tot 19 uur).