U bent hier

Je uitkering behouden tijdens een niet-erkende opleiding, studie of stage met een vrijstelling van beschikbaarheid

vrouw die vrijstelling aanvraagt via pc

Wil je je uitkering behouden terwijl je een opleiding, studie of stage volgt die niet erkend wordt door VDAB? Dat kan als je een vrijstelling van beschikbaarheid krijgt van VDAB. 

Vraag een vrijstelling aan via Mijn loopbaan

Algemene vragen

Klap alles open
Wat is een vrijstelling van beschikbaarheid voor een niet-erkende opleiding, studie of stage?

Ontvang je een uitkering van RVA (werkloosheidsuitkering, inschakelingsuitkering, inkomensgarantie-uitkering...) en wil je overdag een niet-erkende opleiding, studie of stage volgen die minstens een maand duurt? Dan kan je bij VDAB een vrijstelling van beschikbaarheid aanvragen. Lees wat een vrijstelling van beschikbaarheid inhoudt

Je kan gedurende 12 maanden een niet-erkende opleiding, studie of stage volgen met een vrijstelling van beschikbaarheid. Duurt je opleiding, studie of stage langer dan 12 maanden, dan moet je zelf een verlenging aanvragen van je vrijstelling.

Wat is een niet-erkende opleiding, studie of stage?

Een niet-erkende opleiding, studie of stage wordt niet georganiseerd door VDAB of een partner, of is niet gesubsidieerd door VDAB. 

  • Een niet-erkende opleiding of studie is vaak betalend. Bovendien kom je níet in aanmerking voor financiële voordelen.
  • De niet-erkende opleidingen en studies die opgenomen zijn in onze opleidingendatabank herken je aan het feit dat er géén ster bij staat. De kostprijs vind je in de opleidingendatabank onder de tab 'Praktisch + inschrijven'.
Wanneer kom ik in aanmerking voor een vrijstelling van beschikbaarheid voor het volgen van een niet-erkende opleiding, studie of stage? 

Je kan van VDAB een vrijstelling van beschikbaarheid voor een niet-erkende opleiding, studie of stage krijgen als je aan vijf voorwaarden voldoet. Check voor je je aanvraag doet of je aan de voorwaarden voldoet.

1. Je ontvangt een RVA-uitkering (werkloosheidsuitkering, inschakelingsuitkering, inkomensgarantie-uitkering...).

2. Je bent gedomicileerd in Vlaanderen.

3. Je opleiding, studie of stage past in je traject naar werk en verhoogt je kansen op werk.

4. Je opleiding, studie of stage duurt minstens vier weken, omvat minstens 20 uur per week en vindt overdag plaats (niet op zaterdag of na 17 uur). Volg je een opleiding hoger onderwijs dan moet je studie minstens 27 nieuwe studiepunten omvatten.

5. Je beantwoordt aan een aantal bijkomende voorwaarden, die afhankelijk zijn van de opleiding, studie of stage die je kiest. 

Klap alles open
Studie hoger onderwijs 
  • Je studie leidt tot een diploma hoger onderwijs en wordt door een gemeenschap georganiseerd, gesubsidieerd of erkend.
    • Je hebt nog geen diploma of getuigschrift hoger onderwijs (of hoger), of je hebt wel al een diploma of getuigschrift hoger onderwijs, maar je beantwoordt aan één van deze voorwaarden.
      • Je diploma biedt volgens VDAB weinig kansen op de arbeidsmarkt of is verouderd.
      • Je diploma leidt naar jobs die je niet meer kan uitoefenen door medische, psychische of psychosociale problemen, of doordat je minstens drie jaar aan een stuk niet gewerkt hebt.
      • Je bent ouder dan 50 jaar.
      • Je hebt een carrièrewending gemaakt die niet aansluit bij je diploma en wil hierin verdergaan door een opleiding hoger onderwijs te volgen.
      • Je bent als werknemer met een opleiding hoger onderwijs gestart in functie van je carrièrewending en wil deze opleiding afwerken.
      • Je hebt als werknemer loopbaanbegeleiding gevolgd waaruit bleek dat een opleiding hoger onderwijs aangewezen is voor je carrièrewending. Je bent nadien werkzoekend geworden en wil deze opleiding alsnog volgen.
      • Je kan aantonen dat je kansen op werk sterk vergroten door een opleiding hoger onderwijs te volgen.
    • Je bent niet ingeschreven als vrije leerling en neemt deel aan de activiteiten die opgelegd worden door het studieprogramma.
    • Je beëindigde je studies of leertijd minstens twee jaar op de dag dat je de vrijstelling van beschikbaarheid aanvraagt.
    Studie secundair onderwijs
    • Je studie leidt tot een diploma secundair onderwijs en wordt door een gemeenschap georganiseerd, gesubsidieerd of erkend.
    • Je beschikt niet over een diploma of getuigschrift dat gelijkwaardig of hoger is dan een diploma van het secundair onderwijs.
    • Je bent niet ingeschreven als vrije leerling en neemt deel aan de activiteiten die opgelegd worden door het studieprogramma.
    • Je beëindigde je studies of leertijd minstens één jaar op de dag dat je de vrijstelling van beschikbaarheid aanvraagt.
    • Je hebt nog niet eerder een vrijstelling gekregen van VDAB of RVA voor het volgen van een studie secundair onderwijs.
    • Kies je voor een studie bij een Centrum voor volwassenonderwijs (CVO), dan volg je de algemene vorming.
    Stage bij een activiteitencoöperatie
    • Je behoort tot de doelgroep van moeilijk te plaatsen werklozen of andere kansengroepen, vermeld in artikel 1 van het koninklijk besluit van 15 juni 2009 houdende diverse bepalingen betreffende het statuut van kandidaat-ondernemer in een activiteitencoöperatie.
    • De activiteitencoöperatie is erkend conform artikel 81, §3, van de wet van 1 maart 2007 houdende diverse bepalingen (III).
    Getuigschrift om een zelfstandig beroep uit te oefenen
    • Je beëindigde je studies of leertijd minstens twee jaar op de dag dat je de vrijstelling van beschikbaarheid aanvraagt.
    • Je hebt nog niet eerder een vrijstelling gekregen van VDAB of RVA voor het volgen van een middenstandsopleiding.
    Alternerende opleiding
    • Je opleiding leidt tot een beroepskwalificatie. Een beroepskwalificatie toont aan dat je over de nodige competenties beschikt om een beroep uit te oefenen.
    • Je beschikt niet over een diploma of getuigschrift van het secundair onderwijs.
    • Je beëindigde je studies of leertijd minstens één jaar op de dag dat je de vrijstelling van beschikbaarheid aanvraagt.
    • Je hebt nog niet eerder een vrijstelling gekregen van VDAB of RVA voor het volgen van een alternerende opleiding.
    • Je vraagt de vrijstelling van beschikbaarheid aan vóór je studie van start gaat.
    • De enige financiële voordelen die je tijdens de opleiding ontvangt zijn vergoedingen ten laste van de werkgever (overeenkomstig de reglementering rond alternerende opleidingen).
    Opleiding, studie of stage in het buitenland
    • Deze opleiding, studie of stage bestaat niet in België.
    • Je hebt nog geen diploma of getuigschrift hoger onderwijs (of hoger), of je hebt wel al een diploma of getuigschrift hoger onderwijs, maar je beantwoordt aan één van deze voorwaarden.
      • Je diploma biedt volgens VDAB weinig kansen op de arbeidsmarkt of is verouderd.
      • Je diploma leidt naar jobs die je niet meer kan uitoefenen door medische, psychische of psychosociale problemen, of doordat je minstens drie jaar aan een stuk niet gewerkt hebt.
      • Je bent ouder dan 50 jaar.
      • Je hebt een carrièrewending gemaakt die niet aansluit bij je diploma en wil hierin verdergaan door een opleiding hoger onderwijs te volgen.
      • Je bent als werknemer met een opleiding hoger onderwijs gestart in functie van je carrièrewending en wil deze opleiding afwerken.
      • Je hebt als werknemer loopbaanbegeleiding gevolgd waaruit bleek dat een opleiding hoger onderwijs aangewezen is voor je carrièrewending. Je bent nadien werkzoekend geworden en wil deze opleiding alsnog volgen.
      • Je kan aantonen dat je kansen op werk sterk vergroten door een opleiding hoger onderwijs te volgen.
    • Je beëindigde je studies of leertijd ten minste twee jaar op de dag dat je de vrijstelling van beschikbaarheid aanvraagt. De vrijstelling voor een opleiding, studie of stage in het buitenland is maximaal drie maanden geldig. Daarna moet je zelf een verlenging aanvragen. Deze verlenging bedraagt maximaal negen maanden.
    • Je verblijft tijdens je studie, opleiding of stage in het buitenland.
    Wanneer vraag ik best een vrijstelling van beschikbaarheid aan voor een niet-erkende opleiding, studie of stage?

    Je kan je aanvraag ten vroegste drie maanden voor de start van je opleiding, studie of stage doen. Doe je een aanvraag na de start van je opleiding, studie of stage, dan krijg je enkel een vrijstelling vanaf de dag van je aanvraag.

    Je kan je al inschrijven voor je opleiding, studie of stage vóór VDAB je vrijstelling goedkeurt, maar dit is wel op eigen risico. Krijg je de vrijstelling niet, dan kan je de opleiding, studie of stage niet volgen met behoud van je uitkering. Beslis je op basis hiervan dat je de opleiding, studie of stage toch niet wil volgen, dan kan je je inschrijvingsgeld verliezen. 

    Hoe vraag ik een vrijstelling aan voor een niet-erkende opleiding, studie of stage?

    Je kan zelf een vrijstelling aanvragen via Mijn loopbaan of vragen aan je VDAB-bemiddelaar om samen een aanvraag te doen.

    Je vraagt zelf een vrijstelling aan via Mijn loopbaan:

    • Contacteer je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas) om na te gaan wat de invloed is van je opleiding, studie of stage op je uitkering. Zoek vooraf wat extra info op over je opleiding, studie of stage via de infobrochure of website van de opleidingsverstrekker, school of inrichter van de stageplaats: 

      • Hoelang duurt je opleiding, studie of stage?
      • Hoeveel uur per week omvat ze? 
      • Wanneer vindt ze plaats? 
      • Wat houdt ze in?
    • Vraag je opleidingsverstrekker, school of inrichter van de stageplaats om een opleidingsattest in te vullen en te ondertekenen.
      • Je hebt dit opleidingsattest nodig om een vrijstelling te kunnen aanvragen. Andere documenten zoals een lessenrooster of leerprogramma zijn niet voldoende. Download het opleidingsattest om het te laten invullen.
      • Wil je een studie hoger onderwijs volgen en kan de hogeschool of universiteit het opleidingsattest niet invullen omdat het studieprogramma nog niet vastligt? Lees wat je moet doen
    • Scan het ingevulde opleidingsattest in.
       
    • Log in op Mijn loopbaan
      • Vul het aanvraagformulier zorgvuldig in. Sommige gegevens zijn al ingevuld op basis van je profiel in Mijn loopbaan. Controleer of deze gegevens kloppen. Indien niet, pas ze dan aan.
      • Laad het ingevulde en ingescande opleidingsattest op en voeg het toe aan je aanvraag. Voeg je geen opleidingsattest toe, dan kan je geen vrijstelling krijgen.
    • Beantwoord je aan de voorwaarden om een vrijstelling te krijgen? Dan neemt een VDAB-bemiddelaar contact met je op. Hij bekijkt of je opleiding, studie of stage past in je traject naar werk en legt een aantal afspraken vast waar je je moet aan houden. Na dit contact laten we je via een brief weten of je een vrijstelling krijgt of niet. Krijg je geen vrijstelling, dan vermelden we de reden.
       
    • Beantwoord je niet aan de nodige voorwaarden om een vrijstelling te krijgen? Dan word je niet uitgenodigd voor een gesprek en krijg je meteen een brief waarin we uitleggen waarom je geen vrijstelling krijgt.

    Je kan dit stappenplan ook printen.

    Je VDAB-bemiddelaar doet samen met jou een aanvraag:

    • Contacteer je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas) om na te gaan wat de invloed is van je opleiding, studie of stage op je uitkering. Zoek vooraf wat extra info op over je opleiding, studie of stage via de infobrochure of website van de opleidingsverstrekker, school of inrichter van de stageplaats: 

      • Hoelang duurt je opleiding, studie of stage?
      • Hoeveel uur per week omvat ze? 
      • Wanneer vindt ze plaats? 
      • Wat houdt ze in?
    • Vraag je opleidingsverstrekker, school of inrichter van de stageplaats om een opleidingsattest in te vullen en te ondertekenen. Je hebt dit opleidingsattest nodig om een vrijstelling te kunnen aanvragen. Andere documenten zoals een lessenrooster of leerprogramma zijn niet voldoende. Download het opleidingsattest om het te laten invullen.
       
    • Contacteer je VDAB-bemiddelaar (als je al een bemiddelaar hebt) of stap naar een VDAB-kantoor in je buurt. Leg uit dat je een niet-erkende opleiding, studie of stage wil volgen met behoud van je uitkering.Je bemiddelaar doet een aanvraag voor je.
       
    • Daarna bekijken we of je opleiding, studie of stage past in je traject en nemen contact met je op als we nog bijkomende vragen hebben.
       
    • Achteraf laten we je via een brief weten of je een vrijstelling krijgt of niet. Krijg je geen vrijstelling, dan vermelden we de reden.
    Wanneer vraag ik een verlenging aan van mijn vrijstelling van beschikbaarheid voor een niet-erkende opleiding, studie of stage? 

    Je kan gedurende 12 maanden een niet-erkende opleiding, studie of stage volgen met een vrijstelling van beschikbaarheid. Duurt je opleiding, studie of stage langer dan 12 maanden, dan moet je zelf een verlenging aanvragen van je vrijstelling. Vraag je geen verlenging aan, dan vervalt je vrijstelling van beschikbaarheid na 12 maanden.

    • Vraag een verlenging aan van zodra je opleidingsverstrekker, school of inrichter van de stageplaats je laat weten dat je geslaagd bent voor de gevolgde opleidingsonderdelen. 
    • Om recht te hebben op een verlenging, moet je je plichten nakomen en door je opleidingsverstrekker, school of inrichter van de stageplaats toegelaten worden tot het vervolg van je opleiding, studie of stage.

    Opgelet: volg je een opleiding, studie of stage in het buitenland? Dan is je vrijstelling drie maanden geldig. Daarna moet je zelf een verlenging aanvragen van je vrijstelling. Deze verlenging bedraagt maximaal negen maanden.

    Specifieke vragen

    Klap alles open
    Wat als ik een vrijstelling wil aanvragen voor een studie hoger onderwijs en de hogeschool of universiteit het opleidingsattest niet kan invullen omdat het studieprogramma nog niet vastligt?

    Vraag je vrijstelling aan voor de start van je studie en vermeld op het opleidingsattest dat het attest nog niet kan ingevuld worden door omdat het studieprogramma nog niet vastligt. Vul zelf het vermoedelijk aantal nieuwe studiepunten in en de startdatum van je studie. Voldoe je aan de voorwaarden, dan geven we je een voorlopige vrijstelling die geldig is tot 30 november.

    Ligt het studieprogramma vast, laat het opleidingsattest dan invullen door de hogeschool of universiteit en mail het naar admin.vrijstellingen@vdab.be. Opgelet: het is belangrijk dat je dit vóór 30 november in orde brengt!

    Ontvangen we vóór 30 november een ingevuld opleidingsattest van je en voldoe je aan de voorwaarden, dan krijg je een vrijstelling die een jaar geldig is. Is dit niet het geval, dan zetten we je vrijstelling stop op 30 november.

    Wat als ik niet in Vlaanderen gedomicilieerd ben?
    • Ben je gedomicilieerd in Brussel, dan moet je een vrijstelling aanvragen bij ACTIRIS.
    • Ben je gedomicilieerd in Wallonië, dan moet je een vrijstelling aanvragen bij Le FOREM.
    • Ben je gedomicilieerd in de Duitstalige gemeenschap, dan moet je een vrijstelling aanvragen bij ADG.
    Wat als ik gedomicilieerd ben in Vlaanderen en een opleiding wil volgen bij Actiris, Le Forem of ADG?
    Dan kan je bij VDAB een vrijstelling van beschikbaarheid aanvragen voor deze opleiding.
    Wat als ik al een vrijstelling van beschikbaarheid heb gekregen van RVA?

    Heb je al een vrijstelling gekregen van RVA? Dan kan je deze vrijstelling gedurende 12 maanden gebruiken om een opleiding, studie of stage te volgen. Je blijft hierbij onderworpen aan de voorwaarden waaronder je deze vrijstelling kreeg.

    Duurt je opleiding, studie of stage langer dan 12 maanden, dan kan je na die 12 maanden een aanvraag indienen voor een vrijstelling bij VDAB. Je doet je aanvraag best minstens een maand op voorhand.

    Wat als ik naar Vlaanderen verhuis en al een vrijstelling gekregen heb van Actiris, Le FOREM of ADG?

    Dan kan je deze vrijstelling gedurende 12 maanden gebruiken om een opleiding, studie of stage te volgen. Je blijft hierbij onderworpen aan de voorwaarden waaronder je deze vrijstelling kreeg.

    Duurt je opleiding, studie of stage langer dan 12 maanden, dan kan je na die 12 maanden een aanvraag indienen voor een vrijstelling bij VDAB. Je doet je aanvraag best minstens een maand op voorhand.

    Kan ik al een vrijstelling aanvragen vóór ik werkloos word?

    Ga je ontslagen worden, zit je in je opzegperiode of ontvang je een verbrekingsvergoeding? Dan kan je al een vrijstelling aanvragen vóór je werkloos wordt.

    Vraag je een vrijstelling aan via Mijn loopbaan, vink dan het zinnetje 'nakend ofslag of in opzeg/verbrekingsvergoeding' aan en geef j vermoedelijke opzegdatum in. Dat is de datum dat je contract afloopt (= datum op je C4). Ken je die datum niet, vraag dit dan aan je uitbetalingsinstelling. 

    Daarna contacteert een VDAB-bemiddelaar je om na te gaan of je aan de nodige voorwaarden voldoet. Is dit het geval dan brengen we je hiervan op de hoogte. Deze beslissing blijft geldig zolang je werksituatie onveranderd blijft. Wijzigt er iets aan je situatie, laat dit weten aan je bemiddelaar.

    Ben je uitkeringsgerechtigd werkloos, dan kan je je opleiding, studie of stage volgen met je vrijstelling van beschikbaarheid. 

    Opgelet: je mag niet zelf je ontslag indienen om een studie, opleiding of stage te volgen. Doe je dit toch, dan kan dit gevolgen hebben voor je recht op een werkloosheidsuitkering. Wil je hier meer info over? Contacteer je uitbetalingsinstelling of RVA.

    Wat zijn mijn rechten en plichten als ik een vrijstelling van beschikbaarheid heb?

    Als je een vrijstelling van beschikbaarheid hebt, heb je bepaalde rechten en plichten. Zo moet je bijvoorbeeld ingeschreven blijven bij VDAB als werkzoekende en je aan de afspraken houden die je vastlegde met je bemiddelaar. Bekijk je rechten en plichten.

    Wat gebeurt er als ik mijn plichten niet nakom?

    Kom je je plichten niet na, dan wordt je dossier doorgegeven aan de Controledienst. De Controledienst kan op basis hiervan een sanctie geven die gevolgen heeft voor je uitkering. Is dit het geval, dan wordt je vrijstelling ingetrokken. 

    Wat kan ik doen als ik vind dat mijn opleiding, studie of stage wél past in mijn traject naar werk?

    Ben je het niet eens met het oordeel van VDAB dat je opleiding, studie of stage niet past in je traject naar werk? Dan kan je een klacht indienen via ons gratis nummer 0800 30 700 (elke werkdag van 8 tot 19 uur). We onderzoeken je klacht en brengen je op de hoogte van het resultaat.

    Wat kan ik doen als ik niet akkoord ga met de weigering van de vrijstelling? 

    Je kan in beroep gaan bij de arbeidsrechtbank. Je neemt hiervoor best eerst contact op met je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas). Je krijgt er meer info over de mogelijkheid om in beroep te gaan en de mogelijkheden van bijstand of vertegenwoordiging tijdens je beroep.

    Kan ik een niet-erkende opleiding, studie of stage volgen zonder vrijstelling van beschikbaarheid?

    Dat kan, maar dit heeft dan wel gevolgen voor je uitkering. Contacteer eerst je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas) om hierover inlichtingen in te winnen.

    Bovendien heb je de plichten van een gewone werkzoekende. Dit betekent onder andere dat je moet op zoek gaan naar werk, geen passende jobs van VDAB mag weigeren en moet deelnemen aan bijkomende bemiddelings-, begeleidings- of opleidingsacties. 

    Wat moet ik doen als ik al ingeschreven ben voor een niet-erkende opleiding, studie of stage maar ze niet wil volgen omdat ik geen vrijstelling kreeg?

    Breng dan je VDAB-bemiddelaar op de hoogte dat je de opleiding, studie of stage toch niet gaat volgen.

    Welke andere vrijstellingen bestaan er?
    Waar kan ik terecht met mijn vragen?
    • Heb je een vraag over de vrijstelling van beschikbaarheid? Bel naar ons gratis nummer 0800 30 700 (elke werkdag van 8 tot 19 uur) of mail naar info@vdab.be.
    • Wil je meer info over je uitkering tijdens je opleiding, studie of stage met een vrijstelling van beschikbaarheid? Contacteer je uitbetalingsinstelling (vakbond of Hulpkas).